CENNETÜ’L BAKİ ALEMİ
“Bu, ahirete ilk
gidenimizdir.”
Harika bir hikâye ile ismini
sıkça duyduğumuz Osman bin Maz’un, Peygamberimizin sütkardeşidir
ve Cennet’ül-Baki’ye defnedilen ilk kişidir. Peygamberimiz bu
sözü bu defin üzerine söylenmiştir.
Medine’de Peygamberimizin
kabr-i şerifinden hemen sonra ziyaret edilmesi bir edep olmuş
Cennet’ül-Baki’ye 10.000 civarında sahabenin defnedildiği
zannedilmektedir. Hz. Osman, Hz. Abbas, Abdurrahman bin Avf,
Sa’d bin Ebi Vakkas, İmam Malik -Allah onlardan razı olsun- ve
Peygamberimizin halası Safiye, sütannesi Halime, Hz. Ali’nin
annesi, Hz. Ayşe validemiz, Peygamberimizin kızları, torunları,
Hz. Hasan, Hz. Hüseyin’in oğlu Ali Zeynel Abidin de burada
yatmaktadır. Daha birçok büyük zatlar…
Osmanlılar zamanında,
yukarıda saydığımız sahabe büyükleri ve sonra gelen büyükler
için türbeler, kubbeler yapılmış ve gayet güzel, nezih bir
görüntüye sahipti. 1901 senesinden kalan fotoğraflar bu
kubbeleri göstermektedir. Daha sonra bu kubbeler yıkılmıştır. Şu
anda kim nerede yatıyor, hiçbir iz ve işaret yoktur. Bazı toplu
mezarların etrafı çevrilmiş ve bunların krokisinden hareketle
tespit yapabildim. Bu krokiyi, kim, ne zaman, nasıl, neye
dayanarak çizmiş bunu da bilmiyorum.
Medine’de harem(mescit)de
kılınan her farz namaz sonrası yapılan, erkek, kadın, çocuk
emvat(ölüler) için cenaze namazı çağrısı ve ardından kılınan
cenaze namazı… Mescid-i Nebevî’de cenazelerin konulması için
yapılan ayrı bir bölme var. Bu bölmeye, mihraptan imam gidinceye
kadar, cemaat de, cenaze namazına hazırlanır. (Böyle bir
alışkanlığı olmayan ve farz sonrası hemen sünnet kılmaya alışmış
bizim hacılarımız, hemen sünnete kalkıyorlar. Belki de cenaze
namazı anonsunu anlamadıkları için böyle yapıyorlar. Görevliler,
bu konuda hacılarımızı uyarsa, saflardaki farklı konumumuz
ortadan kalkar.)
İmam cenaze namazını
kıldırır kıldırmaz, önce cenazenin yakınları, sonra çıkış
kapısında bekleyenler, tabuta çok iyi bağlanmış cenazeyi
taşırlar. Ama ne taşıma! Aman Yarabbi! Koşar adımlarla, makamına
bir an önce kavuşturmak için, götürürler. Yetişene aşk olsun.
Cenazenin taşınmasındaki yarış dikkat çekici. Bu durumu
bilmeyenler, cenazesi kaçırılıyor zanneder inanın.
Nitekim bir öğretmen
arkadaşımızın yeni doğan ve ölen çocuğunun cenazesini taşımak
için, cenaze çıkış kapısına yanaştım. Ne mümkün! Kuş kadar hafif
o sabinin cenazesi elden ele öyle pratik geçiyordu ki… Başının
kıbleye dönmesine dikkatle, Pakistanlı Bengalli, Sudanlı,
Yemenli, Suudlu… çocuğu Cennet’ül-Baki’ye uçuruyorlardı. Ben ve
arkadaşlar resmen koşuyorduk, gruba yetişebilmek için. Sabiyi
bir an da olsa kucağıma alabildim. Bu tarz taşınan cenaze,
Cennet’ül-Baki’nin doğu tarafına defnediliyor. Mezarlar çok
derin ve sapma hazırlanmış.
Görevliler hemen iniyor
mezara. Sapmaya yerleştirilen meyyitin ön tarafı kerpiçle
kapatılıyor. Yani toprağın dışında hiçbir madde kullanılmıyor
mezarlıkta. Görevli kimseler mezarı doldurmaya başlıyor. Bu
arada, orada bulunanlar da, küreklerle “bir kürek” de olsa
toprak atıyor mezara. Mezar yeterince tümsek hale gelince, siyah
taşlar dikiliyor başına. İsimsiz, işaretsiz siyah taşlar. Toprak
olacak bir fânî! Bundan sonra mezar başında hiçbir şey – Kur’an
okumak, dua, telkin gibi – yapılmıyor. Ağlama, bağırma, çığlık
yok. Ellerini dua için açanlara oradaki görevlilerden hemen
uyarı geliyor, yapma diye… Kadınların mezar ziyareti yasak.
Bedir Şehitliğinde benzer uygulama vardı. Duvara bile
yaklaştırmadılar.
Medine’de her namaz sonrası
görülen bu olayda cenaze hizmetlerinin mükemmelliği ve parasız
olması dikkat çekiyor. Cennetü’l Baki’nin defin bölümüne giren
ölünün yıkanması, kefenlenmesi ve mescide getirilmesi,
götürülmesi, mezar yeri, kazım, kapatılması hizmetleri
karşılıksız ve mükemmel bir surette yapılıyor. Üzüntülü insanlar
için çok güzel bir hizmet… Cennetü’l Baki’ye defnedilmek ayrı
bir nimet. Rasulullah’a komşu olmanın fazileti… İnanmış
insanların hizmetleri de ayrı bir güzellik…
“Beni götürsün üç-beş
inanmış adam.”
Götüren, her milletten
inanmış müslümanlar. Tanımadığı, bilmediği, “iyi bilirim”
diyemeyeceği, çünkü bilmediği er veya hatun kişi ya da çocuk
için tabuta dokunarak bir avuç toprak atarak, her hizmetini
yaparak, inancın güzelliğini yaşayan, yaşatan insanlar…
Cennetü’l Baki bir dünya,
bir âlem… 1400 seneyi aşkın senedir, Medine’de vefat eden bütün
müslümanları misafir eden belde. En büyük sahabiden en isimsiz
müslümana kadar binlerce müslümanın yan yana yattığı huzur
dünyası. Hiçbir kavganın, etnik bir ayrımın yaşanmadığı; renk,
dil, cins, vs. ayrımcılığın yapılmadığı huzur ülkesi. Toprağın
hamuru sadece inanç kokan bir belde. Tefekkür edenler için
sonsuz tefekkür imkânı, derinliği ifade eden bir mekân. Kimler
geldi, kimler geçti. “Ben neyim, burası neresi, burada kimler
yatıyor, burayı kimler için özlüyor, bu toprak ne?” sorularının
cevabı altında ezilmeyenlere ne mutlu!
Allah Rasulünün mescidinin
ve mübarek kabirlerinin açık kalmasına ve serin rüzgarların
esmesine imkan sağlayan hava koridorunun yanındaki Cennetü’l
Baki.
Gelen hacıların, ziyaret
için yanıp tutuştuğu, nice sevdiklerini bağrında barındırdığı
için, için için yandığı, duvarına, demir parmaklıklarına sarılıp
gözyaşı döktüğü, ciğerinden ağladığı, misafirin ötesinde mukîmi
olmak istediği bir mekan Cennetü’l Baki…
Orada yatan ve şefaat izni
verilmiş müslümanların, şefaatine nail etmesini Rabbimden
diliyorum. Arzu edenlerin Allah Rasulüne komşu olmasını da yerin
göğün Rabbinden temenni ediyorum.
Not: Medine’de dikkat
çekecek kadar Şia nüfusu var. Avali’den Kuba’ya kadar uzanan
ayrı bir mahallede oturuyorlar. Bunlar, cenazelerinin namazını
kendi camilerinde veya Kuba camiinde kılıyorlar. Ya Kuba
camiinin yanındaki mezara ya da Cennetü’l Baki’ye defnediliyor.
Bunlara Suud’da Nahlevî (bozulmuş haliyle Nahveli) diyorlar.
