ABD
NE İSTİYOR
-
Irak’a barış, özgürlük, demokrasi, istikrarın sağlanması
v.b. gibi söylemlerle giren ABD Irak’ta büyük bir vahşeti
gerçekleştirerek, bölgeyi kan ve gözyaşına boğdu. Yaşanan
bu olaylardan sonra ABD Irak’ta nasıl bir strateji
izlemeye devam edecek? ABD’nin izleyeceği bu strateji ülkemizi
ve Ortadoğu’yu ne ölçüde etkileyecek?
-
Bir olayda başarı ya da başarısızlık, olayı gerçekleştirenin
amacına göre belirlenir. Bu nedenle ABD’nin ne istediğini doğru
belirlemek gerekir. Bizim yanılgımız kendimize göre belirlediğimiz
hedeflerin gerçekleşip gerçekleşmediğini sorgulamamızdan
kaynaklanıyor. Bazıları ABD’nin Irak’ta hâlâ düzeni sağlayamadığına,
direnişin sürmesine bakarak ABD’nin bir batağa saplandığını
düşünüyor. Oysa yapılmak istenen şey Irak’ta düzeni sağlamak
değil ülkeyi ırk ve din temelinde ayrıştırmaktır. İşgalin
başından beri ABD, geçici yönetim de dahil, bütün yapılanmaları
din ve ırk ayrılığına göre şekillendirmiştir. Yapılan seçimlerde
de gruplar bu esas üzerine belirlenmiş ve oylar siyasî bir faklılaşmayı
değil dînî ve etnik ayrışmayı ortaya koyacak biçimde yapılmıştır.
Direnişin sadece Sünnî kesimde olması, Şii ve Kürt bölgesinde
çatışma olmaması, Sünnîlerin yönetimde etkisiz kalmasından
başka bir sonuç doğurmaz. Aynı şekilde yeni yapılanmada Türkmenler
de önemli bir yere sahip olmayacaktır. Irak’ta iki kesimli gevşek
bir federasyonun kurulacağı ve bunun ilerde iki devlete dönüşeceği,
kuzeyde bir Kürt, güneyde Şii devletinin temellerinin atıldığı
söylenebilir. Eğer ABD’nin hedefi buysa başarısız
olduğu söylenebilir mi?
Türkiye’nin
olaylara müdahalesi çok zor görünüyor. Ekonomideki dışa bağımlılık
artarak sürerken yapacağımız her hamle ekonomik kriz
tehdidiyle engellenir.
Kerkük
bu projede kilit rol oynamaktadır. Ekonomik açıdan gelişmemiş
Kürt bölgesine herhangi bir yatırıma ve bilgi birikimine
ihtiyaç göstermeyen bir kaynak yani petrol tahsis edilecek ve
buradan elde edilecek gelir temel gelir kaynağı olacaktır. Bu
durum ABD’ne iki yönlü manevra imkanı sağlar. Petrolün çıkarılması
ve pazarlanması dışa bağlı olacaktır ve Kürtler ekonomik açıdan
tam bir kontrol altında olacaktır. Diğer yandan bölgedeki
refah, Türkiye’deki Kürtler için bir cazibe oluşturacaktır.
Türkiye
ekonomik politikalarını, siyasî şartları göz önüne almadan
tespit etmektedir. Enflasyonun düşüşü, sağlanan yegane başarı
olarak gözüküyor ama bu başarının bedeli bölgedeki gelişmelere
hiçbir şekilde müdahale edememektir.
ABD’nin
bölgede egemenlik kurmaya çalışması sırf büyük olmak
istemesinden kaynaklanmıyor. İkinci Dünya Savaşından sonra
oluşan sistem ABD’ne dışarıdan önemli ölçüde kaynak
transferi sağlıyor. Dünyanın en fazla dış borcu olan bu ülke
sistem değişirse önemli ölçüde iktisadî daralma yaşayabilir
ve düşen refah hem ABD’nin egemenliğini sınırlar hem de içerde
sorunlar yaşanmasına neden olur. Bu yüzden ABD, büyük
riskleri göze alarak, bölgeye müdahale etmektedir. Karşısında
ciddi bir rakip görünmemektedir. AB, ekonomik gelişmişliğine
rağmen, askeri açıdan çok zayıftır. Rusya, askeri gücü
olmakla birlikte ekonomik açıdan sorunlar yaşamaktadır. Bölge
ülkelerinin herhangi bir direnme göstermesi zaten mümkün değildir.
-
“ABD, Ortadoğu’da Afganistan, Pakistan, İran, Irak ve Türkiye
eksenli üsler zinciri oluşturmak istiyor.” diyorsunuz.
ABD’nin bu üsler zincirini kurmak istemesindeki amacı nedir?
-
ABD, Afganistan’dan İspanya’ya uzanan bir çizgi üzerinde
yatay, Polonya’dan başlayarak Romanya ve Bulgaristan üzerinden
dikey bir hat üzerinde askeri üsler kurmaktadır. Böylece
muhtemel rakipleri Rusya ve AB arasına sokulmak ve güneyden bu güçleri
sınırlamak istemektedir. Bu iki hattın kesişme noktasının Türkiye
olduğu ve ülkemizin bir köşe taşı konumunda bulunduğu görülüyor.
Bu nedenle Türkiye’nin kontrolü, uygulanan stratejinin başarısı
açısından, hayatî bir önem taşıyor.
Türkiye,
ekonomik açıdan bağımlı ve güneydoğusunda kurulacak Kürt
devleti aracılığıyla siyasî şantaja maruz bırakılmak
isteniyor. Yatay hat üzerinde bulunan ve henüz kontrol altına
alınamayan İran’a karşı bir operasyon hazırlığı olduğu
da zaten açıkça ifade ediliyor.
İlk
bakışta ABD lehine görünen durum kesin bir başarı anlamına
gelmiyor. Dünya üzerine dağılan ve yayılan ABD gücü ciddi mâlî
yükler getiriyor ve zaten hem bütçesi hem dış ticareti büyük
ölçüde açık veren ABD’ni kırılgan hale getiriyor. Diğer
güçlerin, yani Rusya, Çin ve AB’nin sessizliği bir
teslimiyeti mi ifade ediyor yoksa karşısındaki gücün iyice
yayılarak altından kalkamayacağı bir yükün altına girmesi
mi bekleniyor bilinmiyor.
-
ABD’nin hedeflerinden biri de bölgeye ılımlı İslam
anlayışını yaymak, dolayısıyla müslümanların siyasî ve
idarî haklarından vazgeçerek devletsiz İslam modelini
benimsemelerini sağlamak. Hatta bu amaçla fundamentalizm, köktendincilik,
radikal İslam, siyasal İslam vb. kavramları ürettiği
biliniyor. Konuyla ilgili düşünceleriniz nelerdir?
-
İdeolojilerin önemini yitirmesi, kitleleri yönlendirmek için
yeni bir motivasyonu gerekli kılıyor. Bu boşluğun din ile
doldurulacağı düşünülüyor. ABD’deki dînî uyanış
kitleleri bir amaç etrafında toparlamayı amaçlıyor. Ortadoğu
için ABD’ye karşı olmayan ve dini bir çatışma nedeni
olarak algılamayan bir İslam düşüncesinin yayılması öngörülüyor
ve buna ılımlı İslam deniyor.
-
Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederiz.
-
Ben de teşekkür ederim.
