10 Eylül 1509 İstanbul Depremi (Kıyamet-i Suğra)
Deprem, yer kabuğunda birikmiş olan enerjinin ani olarak boşalmasıdır.
Bu enerji, ısı, ışık, ses ve en önemlisi de şiddetli sarsıntılarla
boşalır. Bu sarsıntıların bir neticesi olarak binalar
yerle bir olur. Hatta yerin yarılıp birçok kimseyi içine aldığı
da vakidir. Nitekim zenginliği yüzünden Rabbine karşı küstahlaşan
Karun, hazineleri ile birlikte yere gömülmüştü. Karun’un şerefli
bir halde yaşadığını zannederek ona imrenen birtakım gafil
insanlar, azab-ı ilahî sonucu perişan akıbetini görünce
hakikatte ne büyük bir sefaletin içinde olduğunu anladılar.
Zalimlere karşı
kahr-ı ilahî pek çok kere depremler suretinde tecelli etmiştir.
Lakin bir beldeye gelen azap umumi olmakta ve zulme bulaşmamış
olanlar da ölebilmektedir. Kötüler için kahır olan bu durum sâlih
insanlar için bir sebeb-i mağfiret olmaktadır. Deprem sonrasında
hayatta kalanlardan kimileri ibret alırken, kimilerinin de nankörlüğü
artmakta, kudret-i ilahîyi hiçe sayarak idraklerini fay hatlarından
öteye geçirememektedirler.
Depremler pek
çok kere de ikaz-i ilahî ve imtihan olarak tecelli etmektedir. Güzel
şehir İstanbul, ezeli takdirin bir neticesi olarak coğrafi
konum itibariyle fay hatlarının üzerinde bulunmakta, bu sebeple
depremle sık sık imtihan olunmaktadır. Nasıl ki “ana gibi
yar, Bağdat gibi diyar olmaz” dedirten büyülü şehir Bağdat,
Moğol istilalarından Amerikan istilasına kadar tarihte pek çok
tahribata maruz kalmışsa, güzelliği dillere destan olan İstanbul
da, nâdide bir gülün dikenleri kabîlinden, depremlere ve yangınlara
maruz kalmıştır.
Mâlî kayıplara
sebep olan fakat can kaybı fazla görülmeyen İstanbul yangınlarının,
gerek tarihi kaynaklarda gerekse edebi eserlerde çokça ele alınmasına
rağmen İstanbul depremleri hakkında fazla bilginin bulunmaması
hayrete şayandır. Halbuki yangınlardan ölen insan sayısı ile
depremlerden ölen insan sayısının kıyası bile mümkün değildir.
Eskiler, “hafıza-i beşer nisyan ile malüldür” demişler.
Yangınların sık sık vukua gelmesi ondan daha azim olan deprem
felaketini gölgelemiş olsa gerek.
İstanbul,
tarih boyunca her asırda mutlaka birkaç ciddi sarsıntı geçirmiştir.
Bu sarsıntıların en ciddilerinden birisi de 10 Eylül 1509’da
meydana gelen ve küçük kıyamet anlamında “kıyameti suğra”
olarak isimlendiren 7.4 şiddetindeki sarsıntıdır. Bu zelzele o
kadar şiddetli olmuş ki İstanbul’da ve Pera’da yıkılmayan
ev kalmamıştır. Yerde yarılmalar, yerden su ve kum fışkırması
gözlemlenmiştir. Marmara denizinde ‘Tsunami’ denilen denizin
kabarması meydana gelmiş, bunun neticesi olarak dev dalgalar İstanbul
ve Galata surlarını aşarak kıyı kesimlerde ciddi hasarlara
sebep olmuştur. Birçok evin denize battığı görülmüştür.
İstanbul’da 1070 ev, 109 cami, 49 kule yıkılmış, surlar
ve şehrin giriş kapıları ağır hasara uğramıştır. Galata
kulesinden Fatih camiine, Ayasofya’dan St. John Thelegos
kilisesine, Şehzadebaşı’ndaki su kemerlerinden kız kulesine
kadar hasara uğramayan tarihi bina kalmamıştır.
O zaman 160
000 nüfusu olan İstanbul’da bu deprem neticesinde 15 000 kişi
ölmüş (bazı kaynaklara göre 5 000 kişi), 10 000 civarında
kişi de yaralanmıştır. Ölenler arasında Osmanlı hanedanından
üç kişi vardır. Veziriazam Mustafa Paşa’nın ve emrindeki
360 süvarinin atlarıyla birlikte ölmesi depremin dehşeti hakkında
bir fikir vermektedir. Artçı sarsıntılar tam 45 gün devam
etmiştir. Padişah, Topkapı Sarayı’nın bahçesindeki çadırında
oturmuş, İstanbul halkı da bahçe ve boş arazilere kurdukları
çadır ve barakalara sığınmışlardır.
Harabeye dönmüş
bulunan şehrin imarı ise Osmanlı’nın ihtişamına yakışır
bir sürat ve sağlamlıkta olmuştur. 3 000’i usta, 11 000’i
kalfa ve 66 000’i de amele olmak üzere toplam 80 000 kişinin
istihdamıyla 29 Mart 1510’da başlayan inşa faaliyetleri 1
Haziran 1510 tarihinde bitirilmiştir. İki ay gibi kısa zamanda
İstanbul âdeta yeniden kurulmuştur. Bu yüzden günümüze
gelebilen eserlerin büyük çoğunluğu bu devirdendir.
Günümüzdeki
her türlü teknolojik imkana rağmen, 17 Ağustos depreminde yıkılan
binaların, aradan geçen beş yılda değil imarı, maalesef
enkazı bile zor kaldırıldı. Devletin hantal yapısı gözler
önüne serildi. Cep telefonlarına varıncaya kadar deprem için
konulan ek vergilere rağmen ciddi bir hamle yapılamadı. II.
Beyazıt da o zaman halktan deprem için vergi toplamıştı fakat
topladığı verginin kaç misli büyük hizmeti kısa zamanda
halkına sunabilmişti. Bizdeki başarısızlığın sebebi hiç
şüphesiz yetişmiş insan eksikliğidir. Liyakatli ve geniş çaplı
devlet adamları yetiştirememiş olmamızdır. 17 Ağustos
depreminden sonra bizi teselli eden tek şey, halkımızın o bölgeye
olan fedakarâne yardımlarıdır. Bunca tahribata rağmen ecdadımızdan
bize miras kalan pek çok güzellik insanlarımızın kalbinde hâlâ
yaşamaktadır. Zira 1509 depreminden sonra da insanlar arasında
müthiş bir dayanışma ve yardımlaşma yaşanmıştı. El ele
verilerek yaralar sarılmıştı.
Sıra,
imar edilen yerlerin açılış törenine geldiğinde ise, Sultan
Beyazıt, fakirlere gümüş kaplarda yemek dağıtılmasını
emretmişti. Böylece tamir ettirdiği surları, kuleleri, burçları,
fakirlerin ve gariplerin duaları ile daha da perçinleştirmiş
oldu.
Sultan II.
Beyazıt’ın depremden sonra yaptıklarından başka Osmanlı
mimarisine çok büyük bir hizmeti daha olmuştur ki o da
Leonardo da Vinci’nin Osmanlı hükümetine olan müracaatını
reddetmesidir. Şöyle ki, Leonardo da Vinci bir mektupla Osmanlı
hükümetine müracaat etmiş, İstanbul’un imarına talip olduğunu,
İstanbul’u mimari eserlerle tezyin etmek istediğini mektubunda
bildirmişti. Paşalar, Leonardo da Vinci gibi bir dehanın bu
teklifine çok sevinmişler, mektubu heyecanla padişaha arz etmişlerdi.
Sultan II. Beyazıt, paşaların beklentisinin aksine bu teklifi
reddetmiş ve paşalara, şayet bu teklifi kabul edersek kendi
orijinal mimarimizin gelişemeyeceğini ve mimarimize kilise
mimarisinin hakim olacağını söylemişti. Onun bu basiretli
tavrı sayesindedir ki kendi öz mimarimiz inkişaf etmiş, kuru
bir taklit olma derekesinden kurtulmuştur. Nitekim 19. yüzyılda,
İstanbul’un imarı kendilerine bırakılan Ermeni Balyan
ailesinin yaptığı eserlere bakılırsa hep Batı tarzı ve Batı
taklidi olduğu görülür. Ne üzücüdür ki, Balyan kardeşlerin
yapmış olduğu camilere bakınca, bunların fetihten sonra yapılmış
olduğuna insan ihtimal veremez. Aslının kilise olduğunu,
minarelerin sonrada ilave edildiğini zanneder. Şu, asla
unutulmamalıdır ki Tanzimat’la başlayan Batılılaşma
hareketi bu millete yapılan en büyük ihanettir. Yapılan ıslahatlar,
İslam’ın ışığında şekillenen kendi öz kültürümüzü
budamaya yöneliktir. O devirde peşi sıra girdiğimiz ve uzun müddet
devam eden harpler dolayısıyla yaşadığımız sıkıntılar,
Tanzimatçıların hızını kesmiş, bizi daha kötü bir felaket
olan milli kimliğimizi yitirme tehlikesinden nispeten kurtarmıştır.
Zira rahat bir ortam olsa Tanzimatçılar hedeflerine daha fazla
yaklaşabilirlerdi.
Tarih, ibret
alınması gereken mühim bir ilimdir. Gerek Tanzimat’tan Avrupa
Birliği sevdamıza kadar üzerimizde oynanan oyunları, gerekse
1509’daki büyük depremden 17 Ağustos depremine kadar yaşadığımız
felaketleri iyi tahlil etmeli, gereken tedbirleri almayı ihmal
etmemeliyiz. Eskiler “tedbirde kusur etme, takdire bühtan
etme” derler. Ecdadımız, 1509 depreminde, kargir binaların
daha çok yıkıldığını gözlemlemişler ve bu tarihten
itibaren binaları ahşap yapmaya başlamışlar. Bizler de yapacağımız
binaları sağlam, depreme dayanıklı yapmalıyız. Fakat yaptığımız
binalara güvenip de Allah’ı unutan gafillerden olmamalıyız.
Güvenilecek ve sığınılacak tek merci Cenab-ı Hak’tır.
Atalarımız “ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölür”
diye ne güzel söylemişler. İnsan duvara da dayanmamalı, yani
sahip olduğu evlere de güvenmemelidir. Zira şiddetli bir
depremde onlar da yıkılmaktadır. Her şey fanidir, yok olmaya
mahkumdur. Ancak Allah bakidir ve O, ne güzel vekildir. Mümin,
her bir işinde tedbirini alır, sonra Allah’a tevekkül eder ve
onun vereceği hükme razı olur, asla itiraz etmez.
Depremden
almamız gereken en önemli ibret, ölümü kendimize uzak görmemektir.
Kişi ölünce kendi kıyameti kopmuş demektir. Atalarımız hep
öldü, şimdi ise sıra bizde. Bizler ölümün
hedefleriyiz. Ölüm, tatlı canlarımızı bazen deprem gibi
felaketlerle toptan, bazen de perakende olarak almaktadır. O
halde hep uyanık olmaya gayret etmeliyiz. “Hele şu işlerimi
bir yoluna koyayım sonra Rabbimin istediği gibi bir kul
olurum” diyerek kendimizi kandırmamalıyız. Bu dünyanın işi
bitmez ki. Şair ne güzel söylemiş: “Bu dünyanın cefâsından
sefâsına nöbet gelmez / Aç gözünü gâfil olma, bu dünyadan
giden gelmez.”
Allahu Teala
Hac sûresinin ilk ayetinde: “Ey insanlar! Rabbinizden korkun.
Çünkü kıyametin sarsıntısı çok büyük bir şeydir”
buyurmaktadır. Tefekkür edelim, en şiddetli zelzele bile kıyamet
sarsıntısının yanında bir hiç mesabesinde değil midir?
İnsan,
Allah’ın verdiği nimetlere şükretmez de küstahlık ederse,
o nimet elinden alınır. Sonra pişman ve perişan olur da bir
faydası olmaz. Güzelliği dillere destan olan İrem bağları,
nankör insanların mezarı olmadı mı? Rabbimiz, bizlere cennet
kadar güzel bir ülke vermiş. Bu güzel topraklarda Rabbimize
nankör yaşamayalım.
Ya Hafız! Güzel
ülkemizi ve İstanbul’umuzu düşman istilalarından, her türlü
arzî ve semavî afetlerden muhafaza buyur. Amin.
Sözlerimizi
şair M. Selman Yılmaz’ın İstanbul için yaptığı şu güzel
duayla bitirelim:
İstikbâlde
İlâhî bu şehri harâb etme,
Birkaç âsî yüzünden bu tâcı türâb etme...
Gönlümüzden
Gönlünüze / İDRİS ARPAT
Çocuklar ve
Çiçekler
Kendisine ölüm
geldiği zaman Yakub oğullarına şöyle dedi: “Benden sonra
kime kulluk edeceksiniz? Onlar da: ‘Senin ve ataların İbrahim,
İsmail ve İshak’ın ilahı olan tek Allah’a kulluk edeceğiz.
Biz, ancak O’na teslim olmuşuzdur.’ dediler.” (1)
Aynı zamanda
bir peygamber olan Yakub aleyhisselamın en büyük endişesi, oğullarının
kendisinden sonra kime kulluk edecekleri, hayatlarını hangi
minval üzere yaşayacaklarıdır. Bu, tüm zamanlarda, bütün müslümanların
da en büyük endişesi olmalıdır. Bu ayet-i kerimeden bu mesajı
almamız gerekir, diye düşünüyorum.
Her mevzuya
ehemmiyeti ölçüsünde değer verilecekse, çocukların eğitimi
meselesi karşımıza, üzerinde en çok durulması gereken bir
mesele olarak çıkacaktır. Çünkü, bu mesele saadet-i dareyn
meselesidir.
Çocuk insanın
orijinali, dengelerin yerli yerinde olduğu ilk hâli. Çevrenin
tahribatına uğramamış durumu. Bizleri duygulandırmak, yüreklerimizi
günahlardan arındırmak için haneye yollanmış ilahî armağan,
emanet-i ilâhi. “Dünyada bir bebek gülüşünden daha tatlı
bir şey, ne görülmüş ne işitilmiştir.”
Çocuk, dağlardan
doğan pırıl pırıl bir dere, “bir harikanın en güzel nüshası”,
insan hayatının ruhsal afiyet dönemi, en duru dönem. Rızk
ve gelecek endişesi taşımadığı, Allah’tan şikayetinin
olmadığı, çabuk ağladığı dönem. Çocuk kalb-i selim, akl-ı
selim, fıtrat-ı selim. Hz. İsa aleyhisselam; “çocuklar gibi
olmadıkça cennete giremezsiniz” buyurdu. Cennete girmenin şartı
kalb-i selim sahibi olmaktır.(2) Selim bir kalp de çocukta var.
Bu dönemde çocuk, bir hamurdur yoğrulur, bir fidandır eğersen
eğilir, eğmezsen doğru büyür.
“Ey iman
edenler, kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan
cehennem’den koruyunuz!”(3) ayet-i kerimesi ile kendimizi
cehennem azabından korumakla mükellef kılındığımız gibi,
çoluk-çocuğumuzu korumakla da mükellef kılınmış oluyoruz.
Hz. Ömer (r.a ) bu ayet-i kerimeyi duyunca : “Çoluk çocuğumuzu
nasıl koruyacağız?” diye sordu. Rasulullah (s.a.v.) :
“Allah’ın size emrettiklerini, siz de onlara emredersiniz,
yasakladıklarını da yasaklarsınız. Bu tutumunuz onları
koruma olur.” buyurdu.(4)
Eğitim-öğretim,
çocuk daha anne karnındayken başlar. Öncesi de var; eş seçiminde
tercih sebebi olan vasıf.
“Çocuklarınıza
hoş muamelede bulunun” diyen Rasulullah (s.a.v.), “her
doğan çocuğun İslam fıtratı üzere doğduğunu” ifade
buyurdular. Bu demektir ki; çocuk yaratılırken İslam’ı yaşamaya
hazır bir programlamaya tâbi tutuldu.
Çocuğun ilk
cenneti evinin içi olduğu gibi, ilk cennete çevirdiği mekan da
armağan edildiği hânedir. Çocuk cennetin güzel kokulu çiçeği,
ailenin neşesidir. İnanmakla oyun arasında geçer çocukluk yılları.
Düşünceden önce, hareket öne çıkar. Düşünce ruhun donanımından
sonra başlar. Çocuk, aklından önce hayallerini kullanır.
Çocuk, daha
doğmadan dış dünyadan etkilenir. Annenin yaşadığı hayat, içinde
bulunduğu atmosfer çocuk açısından önemli. Doğumdan sonraki
ilk günler, ilk aylar çok daha önemlidir. “Nasıl gelirse
kundağa, öyle gider hendeğe.” Bütün alıcılar açık.
Hayatı boyunca etkisinde kalacağı şahsiyetinin ilk tohumlarını,
çocuk bu yaşlarda alır. Bir insanın hayat anlayışı
ekseriyetle, annesinin dizleri üzerinde öğrendiklerine bağlıdır.
Sonrası, bu alınanların gelişmesi için uygun şartlar
meselesidir. İsim verme geleneğimiz bu açıdan çok dikkate şayandır.
Çocuğun ilk işittiği şeyler, iman’a şehâdet, Allah’a
ibadete davettir. Her insan, ömür boyu bu ilk yılların
egemenliğinde kalıyor. Bu ilk yıllarda, yakın ilgi ve sevgiden
mahrum kalan çocuk herşeye kötü gözle bakıyor.
İlkokul öncesi
dönemde çocukta, ilgi ve öğrenme merakı çok yüksektir. Bu dönemde,
özellikle 4-6 yaş arasında çocuklar çok soru sorarlar. Bu döneme
soru sorma dönemi denir. “Soranı azarlama!” ayet-i kerimesi
burada ayrı bir önem ifade ediyor.(5) İlk altı yılda çocuk
“anne sütü emer gibi, şahsiyetini oluşturacak değerleri
emer” Altı-yedi yaşından sonra “nerden nereye” suallerini
sormaya başlar. Bu yaşlar temyiz döneminin başlama safhasıdır.
Doğuşundan itibaren İslamî bir atmosferle kuşatılması
gereken çocuk, yedi yaşına geldiğinde, ciddi ciddi namaza ve
diğer mükellefiyetlerine yönlendirilmelidir.
“Bin öğüt
bir örneğin yerini tutmaz” derler. Bu sözde aşırılık
olabilir ama, bir gerçeği yansıttığı da muhakkak. Okul öncesi
dönemde, ailede çocuğa mutlaka güzel örnek olmak gerekiyor. Güzel
işleriyle kahramanlar anlatılması gerekiyor. İyi seçilmiş
tarihî kıssalar, masallar çocuğun dünyasını renklendiriyor,
iyilik güzellik duygularını geliştiriyor.
Çocuğun eğitiminde
aile, okul, çevre çok önemlidir. Bu üçü birbirini destekler
mahiyette olmalıdır. Çocuğun aileden aldığı değerlerle
okuldan aldıkları, okuldan aldıklarıyla çevreden aldıkları
paralel düşmelidir. Aksi bir durum çocuğun ruhunda ve şahsiyetinde
olumsuz etkiler bırakacak, derin yaralar açacaktır.
Hz. Peygamber
(s.a.v) çocuk haklarını sayarken, bu haklara “yerin güzel
olmasını” da dahil etmiştir. Yerin güzelliğinden, annenin
temiz, akıllı ve dindar olması anlaşıldığı gibi, çocuğun
yetiştiği yerin Kur’an ve ilim öğrenmeyi (İslamî terbiye
ile buluşmayı) mümkün kılacak fizikî ve ictimaî şartları
taşıması da anlaşılmıştır.(6) Bu açıklamada hem aile hem
de okul ve çevre bir eğitim unsuru olarak ifade edilmiştir.
Ailede olumlu
ve İslamî hava çocuğun ilk şansıdır. Şair Arif Nihat Asya,
“biz abdest almayı kitaplardan okuyarak değil, abdest alanların
eline su dökerek öğrendik” der. Bu, görerek eğitim ve öğretimdir
ve aile içi eğitimin özüdür. Bu dönemde çocuk Allah,
Peygamber ve Kur’an sevgisiyle buluşmalıdır. Bu, terbiyenin
temelidir, ruhun ana gıdasıdır. Yine bu dönemde çocuğa
“kendi hayatından sorumlu olduğu, problemlerini kendisinin
çözmesi gerektiği” öğretilir. Mümkünse “yük olma yük
al” zihniyeti verilmeye çalışılmalıdır.
Okul eğitiminde
“istek ve usül” öne çıkar. “Tuzu yiyen suyu bulur”,
“dağ ne kadar yüksek olsa, yol onun üstünden aşar”,
”usulsüz vusûl olmaz” derler. Bu açıdan bakıldığında;
okul programlarının müfredatının muhtevası çok önemlidir.
Okul asla çocuğa bilgi yüklenecek yer değildir. Okulun ilk
vazifesi öğrenme arzusu uyandırmak, usul kazandırmaktır. Çocuk
okul sürecini severek, azamî verimle tamamlayacaksa içten
gelerek çalışmalıdır. Bunun için de çocuk mutlaka kabiliyet
ve temayülleri doğrultusunda eğitim ve öğretim görmelidir.
İmtihanlar çocuğun önünü kesmemelidir. Öğretmenler,
“nefes-i enfes sahibi, rızay-ı hak talibi” kolaylaştıran,
müjdeleyen, yüksek heyecanları sönmeyen sabırlı insanlardan
oluşmalı. Gün be gün kendilerini yenilemeli, derse
girdiklerinde çocukların gönüllerinde güller açmalı. Öğretmen
unutulmaz meziyetlerin sahibi olmalı. Eğitim ve öğretimde
meslek ve ekmek, öğrenme arzusunun önüne geçmemeli. Çocuklar,
zamanı gelmeden puan, üniversite, meslek, ekmek kaygılarına
itilmemeli. Maddeci bir düşünce ilmin renkli dünyasını
tarumar etmemeli. Zamansız bir şekilde çocuğun önüne
sunulan, “oku da iyi bir yere gel, kendini kurtar” öğüdü,
duvara çarpılması gereken bir öğüttür. Ufku daraltan,
idealizmi kaynağında kurutan maddeci bir öğüttür. En çok
verilen, ama en az nazar ve itibara alınması gereken bir öğüttür.
Halbuki öğrenme aşkı para kasaları değil ufuklar ötesi bir
yüksek heyecan ister. Okullarımıza bu açıdan baktığımızda,
maalesef günden güne zayıflayan metafizik boyut, çocukları
“hayat pozitivizmiyle” karşı karşıya bırakmıştır. Çocuklar,
farkında olsalar da olmasalar da ruhsal susuzluktan perişandır.
Bu perişanlık facia boyutuna doğru gelişmektedir. Ne çare. Bu
babda resmiyetin eli kolu bağlıdır. Vicdanıyla yaşayan merd-i
mü’minler ne yapacaksa yapacak. Akl-ı selim sahibi herkes
bilir ki, metafizik işin olmazsa olmazıdır.
Eğitimde
sosyal çevrenin de önemli bir yeri vardır. Sosyal çevre insanı
bir ömür boyu etkiler. Bu etkileme olumlu yönde de olur,
olumsuz yönde de. İnsan dikkat edecektir; çevre kendisini artı
yönde mi, eksi yönde mi etkiliyor? Veya kendisi çevreyi ıslah
yönünde mi, ifsat yönünde mi etkiliyor? “İnsan ömrü
boyunca bir iz sürer ve bir iz bırakır.” İyiler gider
onlardan nurlar ve rahmetler kalır, kötüler gider onlardan da
karanlıklar ve lânetler kalır. Müslüman ömrü boyunca
bildiklerinin öğretmeni, bilmediklerinin öğrencisidir. Ant-i
İslam (İslam’a karşı olanlar) her ne derse desin, eğitim ve
öğretimlerinin her safhasında Allah, Peygamber ve Kur’an’la
sevgi ve ilgi irtibatlarını sürdüreceklerdir. Aynı şekilde,
cami ve cemaatla da. Cami ve cemaattan maksadımız, kültürel yönümüzü
sürekli besleyen iki damardır.
Çocuğun
toprak ve tabiatla da irtibatının kesilmemesi gerekiyor.
“Çağdaş
insan kökleri kopmuş bir ağaçtır. Hem kendine yabancıdır
hem de tabiata..”
Ne yapıp
edip, çocuklarımızın toprakla haşir-neşir olmasını sağlayacağız.
Çocuğumuzun sağlığı için bunu yapacağız. Peygamber
Efendimiz (s.a.v.):
“Toprak çocuğun
baharıdır.” buyurdu.(7)
Ümit Şimşek
hocamızın da ifade ettiği gibi, çocuk aklı ermeye başladıktan
sonra, çevresini tanırken, içinde yaşadığı dünyayı öğrenirken,
onu aynen Allah ve Rasulü’nün tarif ettiği şekilde öğrenmelidir.
Güneşe baktığı zaman, orada Allah’ın astığı kandili görmelidir,
yere baktığı zaman, kendisi için Rabbi tarafından hazırlanmış
bir yuva bulmalı, başının üstündeki kuşları kimin uçurduğunu,
yıldızları semâya inci taneleri gibi kimin dizdiğini, dünyasını
renk renk kimin süslediğini bilmelidir. Bence günümüzde en çok
eksik bırakılan taraf burasıdır.
“Üç şeyi
sevmeyen gönül karanlıktadır: Çocuğu, tabiatı, itaati.”
Evet çocuk küçüktür
ama, eğitim büyük bir meseledir. Güller gibi dünyaya gelen çocuğu,
bir nesil için kötü bir leke olmaması, kendisiyle beraber bütün
ufukları da ateşe vermemesi, çağımızın son sömürgesi
durumuna düşmemesi, çocuksu şölenin bitmemesi için vicdanıyla
yaşayan büyüklere çok büyük vazifeler düşüyor.
Küçük çocukların
meseleleri asla küçük değildir.
1- 2/Bakara
133
2- 66/Tahrim 6
3- 26/Şuara
88
4- Diyanet
Dergisi, Haziran 2000, 3. hutbe
5- 93/Duhan 10
6- Prof. Dr.
İbrahim Canan, Altınoluk Dergisi, Haziran 2003
7- Canan,
a.g.e.
Not: Bu yazı
hazırlanırken pek çok ilmî, fikrî ve edebî eserden istifade
edilmiştir, arz ediyorum.
