Bismillahirrahmanirrahim.
Rabbimize hamd
olsun. En aciz, en azizi ne kadar övebilir ki? Hamd makamında sözümüz,
Sen Sen gibisin. Seni olduğun gibi överim.
Rasulullah
Efendimize salat olsun selam olsun. Selamların en güzelini, en içtenini
bulsam da getirip ona sunsam.
Muhterem kardeşler,
Bütün çabamız
Rabbimizi tanımak ve tanıtmaya çalışmaktır. Mahlukat tümüyle
Rabbimizin yaratma (halk) sıfatının bir mahsulü olduğundan
mahluk üzerindeki tefekkür aslında yaratıcı (Hâlık) üzerinde
tefekkür demektir. Kuran bizi doğrudan Allah hakkında tefekküre
çağırmaz. Hatta bu konuda idraklerin idrakten aciz kalacağını
ifade eder. “Onu gözler idrâk etmez, gözleri o idrâk eder, O
öyle latif ve öyle her şeyden haberdardır.”(1) O halde
Rabbimizi tanımak için mahlukunun tanınması şarttır.
Mahlukat tamamıyla
bir işaretler ve delaletler bütünüdür. Her mahluk kendi gücü
nispetinde Rabbi tanıtır. Bu güç ise o mahluktaki yaratma
(halk) sıfatının tecellisi miktarıncadır. Hangi mahlukta halk
sıfatı daha fazla tecelli etmişse o mahluk Rabbini daha
teferruatlı bir şekilde tanıtabilir. Cansız dediğimiz
maddeden tutun da ahsen-i takvim (en güzel kıvam) olan insana
kadar bütün mahlukatın yaratılma amaçlarından biri de bu tanıtım
vazifesidir.
Sanatkarın
elinden çıkan eserde sanatkârdan bir çok izlenimler görülür.
Mesela bir resimde, ressamın ruh hali, resimdeki bilgisi, renk
uyumu bilgisi, perspektif uygulama becerisi, yaratıcılık
kabiliyeti, hayal gücü, dış dünyayı idrak gücü, sanatçılık
ruhu, boyama tekniklerini kullanma yetisi gibi bir çok özellikler
anlaşılabilir. Bu kabiliyet ve bilginin o ressama ait
birer özellik olduğu bilindiği halde bu özellikleri toplayıp
bir araya getirince de o ressamın kendisini elde edemeyeceğimiz
açıktır. Burada şunu ifade etmek isterim ki bizim Rabbimizi
mahlukat penceresinden tanımaya ve tanıtmaya çalışmamızda
bir panteistik (eşyanın Allah olduğu fikri) anlayışa yol
bulunmasın. Eşyada Rabbimizin sıfatları tecelli eder çünkü
yaratan O’dur. Ancak bu özelliklerin toplamı rabbimiz olmadığı
gibi eşya da bizatihi Rabbimiz değildir. Konya yolunu gösteren
işaret levhasının Konya şehri olmadığını söylemeye bilmem
gerek var mı?
Gece
Bu yazımızda
Rabbimizin tecelligâhından biri olan gece hakkında tefekkür
edeceğiz, inşallah.
“Allah
gece ile gündüzü art arda çeviriyor. Şüphe yok ki, bunlarda
gözü olanlar için kesin bir ibret vardır.” (2)
Ey Rabbim,
“geceye and olsun ki” fermanını hatırına fikrimize
bereket, zikrimize nur ver.
Rabbimizin
Settar ismi tecelli eder gecede. Örten demektir. Günahları örten,
kötülükleri gizleyen demektir settar. Gece karanlığı ile bir
çok günahları ve kötülükleri örter. Hırsızlık gibi kötülükler
gecenin kara örtüsü altına gizlenirler.
Ey Rabbim, en
kara gecenin en karanlık anında gecenin örtüsüne gizlenerek günahlara
dalan kulların Senin önünde, açık bir sahrada gündüzün en
aydınlık zamanında bulunan kimse ile birdir. “Alimul-gaybi veş-şehadeti”
olan Sen’sin. Açığıda gizliyi de bilen Sen’sin. Sana gizli
mi var Allahım, Sana gayb mı var? Bizim şehadetimiz de
gaybımız da şehadet Sana.
“Sizin
için geceyi örtü, uykuyu istirahat kılan, gündüzü yayılıp
çalışma (zamanı) yapan O'dur.”(3)
Vücudunu
elbiseyle kapatırsın. Ya elbiseden nasıl kapatacaksın?
Herkesten gizlendik de Rabbim bir Senden gizlenmedik.
“Siz
kulaklarınızın, gözlerinizin ve derilerinizin aleyhinizde şahitlik
edeceğinden korkarak kötülükten sakınmıyordunuz
(gizlenmiyordunuz). Fakat yaptıklarınızdan birçoğunu
Allah'ın bilmeyeceğini zannediyordunuz.”(4)
Gecede
Rabbimizin mun’imliği, nimet vericiliği var.
“Tan attırıp
sabahı çıkaran O'dur. Geceyi dinlenme zamanı, güneş ile ayı
da vakit ölçüsü yapmıştır. İşte bu, o güçlü ve her şeyi
bilenin takdiridir.”(5)
Geceye bürünüp
uyuruz. Dinleniriz. Uyku ne büyük nimet, gece ne büyük nimet!
Gündüz uykusu gece uykusunu tutar mı hiç? Gündüz uyanıklığı
gece uyanıklığı tutar mı hiç?
Rahmeti görülür
gecede Rabbimin.
“Rahmetinden
geceyi ve gündüzü sizin için yaptı ki, hem içinde
dinlenesiniz hem de çalışıp lütfundan isteyesiniz de şükredesiniz.”(6)
Rahmandır
Rabbim. Gece kafire de sükunettir, mümine de. Kafir de uykusunu
gece uyur, mümin de.
Rahimdir
Rabbim. Gecenin Rahmeti sadece mümine yağar, onu ıslatır.
Nasipsizlerin yağmurdan payları yoktur.
Hz. Musa İsrailoğullarını
Mısır’dan gece çıkardı. Lut (as) inananları gece çıkardı,
o kötü beldeden. Hz. İbrahim gece tefekkürü ile Rabbini tanıdı.
Biset Hira da gece vakti gerçekleşti. Mirac gece meydana geldi,
hicret gece başladı. Kuran gece indirildi. Kadri kıymeti
bilinsin diye Kadir gecesi denildi o gecenin adına. Gece
indirildi, geceye indirildi. Ve geceleri aydınlattı Kur’an.
“Allah,
iman edenlerin velisidir, onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.
İnanmayanların dostları ise tağut'tur, onları aydınlıktan
karanlıklara çıkarır. İşte onlar cehennemliklerdir, hep
orada kalacaklardır.”(7)
Gece okunması
emredildi, Kur’an’ın.
“Gecenin bir
kısmında O'na secde et ve uzun bir gece O'nu tesbih et!”(8)
“Çünkü
gece neşesi, hem daha dokunaklı hem de deyişçe daha sağlamdır.”(9)
Kur’an’sız
geçen gecenin sabahından hayır bekleme.
Cebbarlığı
tecelli eder gecede Rabbimin. İsteyeni de istemeyeni de gece
kaplar ve bürür. Herkes mecburen uyar bu kadere. Rabbim
isteseydi her şeyi zorla yapardı. Ama zorlamadı, bu bir
imtihandı. Herkes gönlüyle yapacaktı yapacağını.
Muhitliği
yansır gecede. Kuşatan demektir. Herşeyi ve herkesi. Her anı
ve her hali. Ey muhit olan Rabbim, bizleri hayırla ihata et,
rahmetinle kuşat. Bizi yad ellere muhtaç eyleme.
Mudill ve
Muhyiliği yansır. Kimi isterse karanlıklarda bırakır, sapıklıkları
içinde bocalatır. Kimi isterse aydınlık sabahlardan daha aydın
gecenin nurlarıyla parlatır.
Nafiliği
tecelli eder Rabbimin. Fayda veren demektir. Kullarının faydasına
olanı en iyi bilen demektir.
“De
ki: Söyleyin bakayım, eğer Allah, geceyi üzerinizde kıyamet gününe
kadar sürekli kılarsa, size bir ışık sağlayacak Allah'tan başka
tanrı kim? Hala dinlemeyecek misiniz?”(10)
Muhyiliği ve
Mumitliği gözükür gece de Rabbimin. Öldüren ve dirilten
demektir. Geceleri öldürür, sabahları diriltir. Gece ölümü
sabah hayatı anlatır.
Bir de
geceleri dirilenler, her gece bin kere yeni doğumla doğanlar
vardır. Onlardır, gündüzlerin parlaklığının kaynağı.
Onlar, hayatın canını beslerler.
“Onlar
geceleyin pek az uyurlardı.”(11)
Düşünene
selam olsun. Rabbim bizleri muhafaza buyursun. Bir ayetle
bitirelim.
“Yine
O, düşünmek veya şükretmek isteyenler için gece ile gündüzü
birbiri ardınca getirdi.”(12)
1- En’âm/103
2-
Nur/44
3- Furkân/47
4-
Fussilet/22
5-
En’âm/96
6- Neml/73
7-
Bakara/257
8- İnsan/26
9- Müzzemmil/6
10-
Kasas/71
11- Zâriyât/17
12-
Furkân/62
