HAMİT HAKSEVER

HAZRETİ MEVLANA

Mevlâna Celâleddin Rumî hazretleri, 30 Eylül 1207 tarihinde Belh şehrinde doğmuştur. Babası Bahaeddin Veled, Mevlâna hazretleri henüz beş yaşında iken Belh’i terk eder. İlk durağı, Nişabur’dur. Orada, Ferîdüddin Attar hazretlerini ziyaret eder. Hazret, Küçük Celaleddin’e “Esrarname” isimli eserini hediye eder. Mevlânâ hazretlerinin eserleri incelenirse en fazla etkilendiği zâtlardan birisinin de Ferîdüddin Attar hazretleri olduğu söylenebilir. Bahaeddin Veled, Nişabur’dan Bağdat’a, oradan da Hicaz’a gider. Hicaz’da hacı olduktan sonra Şam’a, oradan da Anadolu’ya hareket eder. Önce Akşehir’e, sonra da Konya’ya yerleşir.

Bahâeddin Veled vefât ettiğinde, Mevlâna hazretleri henüz 24 yaşındadır. Bahâeddin Veled hazretlerinin Kayseri’de bulunan halifesi Seyyid Burhaneddin Tirmizî, Bahâeddin Veled hazretlerinin vefatını duyunca çok müteessir olur ve Konya’ya gelir. Seyyid Burhaneddin hazretleri Konya’ya gelince Mevlâna hazretlerine şöyle nasihat eder: “Bilgide eşin yok, seçkin bir ersin ammâ, baban gibi hâl sahibi olmak için sözü bırak ve onun hâliyle hallen, ona varis ol ve güneş misâli âlemi aydınlat.” Dokuz yıl Konya’da kalıp, Mevlâna’nın manevî eğitimi ile meşgul olan Seyyid Burhâneddin hazretleri, tekrar Kayseri’ye dönmüş ve bir sene sonra da Kayseri’de vefat etmiştir. Mevlâna hazretleri, Seyyid Burhaneddin hazretlerinin ölüm haberini alınca Kayseri’ye gitmiş, onun kitaplarını alıp, tekrar Konya’ya dönmüştür. Mevlâna hazretleri ömrü boyunca mürşidini unutmamış, sohbetlerinden derlenen Fihi Mâ Fîh’te onun sözlerini nakletmiştir.

Mevlâna hazretleri, Seyyid Burhaneddin hazretlerinin ölümünden beş yıl sonra Şems-i Tebrizî hazretleri ile karşılaşmıştır. Mevlâna’yı Mevlâna yapan en önemli mürşidi, hiç şüphesiz  aşıkların kutbu olan Şems-i Tebrizî hazretleridir. Eflakî’ye göre Şems hazretleri Mevlâna dışında hiçbir kimse tarafından anlaşılamamıştır.

Mevlâna hazretlerinin, Şems hazretleri ile buluşmasından sonra sürekli onunla sohbet etmesi, talebelerini ve Konya halkını rahatsız etmeye başladı. Rahatsızlıkların artması sonucu Şems hazretleri, bir gece gizlice Konya’yı terk etti. Onun bu ayrılışı Mevlâna’yı çok müteessir etti. Talebeleri ile olan ilişkisini büsbütün kesti. Mevlâna hazretlerinin aşırı teessürü talebelerini de hüzünlendirdi. Sultan Veled’e gelerek, Şems hazretlerini tekrar Konya’ya davet etmesini istirham ettiler. Sultan Veled, Şam’a giderek Şems hazretlerini gelmeye ikna etti. Şems hazretlerinin dönüşü Mevlâna’yı çok sevindirdi. Fakat bu sevinç uzun sürmedi. Çünkü Şems hazretleri hakkındaki dedikodular tekrar başladı. Bunun üzerine Şems hazretleri, bir daha dönmemek üzere Konya’yı terk etti.

Mevlâna hazretleri, Hazreti Şems’i hiç unutamaz. Bir defasında, Şems sağdır diyen birisine, üzerinde ne varsa verdiğinde, dostları bunun bir yalan olduğunu söyler. Mevlâna:

“- Ben onun yalanına bunları verdim. Hakîkatine cânımı verirdim.” der. Mevlâna hazretleri, etrafında hep Şems’deki mazhariyetin devam ettiği kimseleri arar. Bu mazhariyeti, Selahaddin-i Zerkûbî’de hisseder. Onu sever, onunla teselli bulur. Lâkin onun da ölümü üzerine ikinci bir teessüre gark olur. Selahaddin Zerkûbî’nin vefatından sonra Mevlâna hazretleri, diğer müridi Hüsameddin Çelebi ile teselli bulur. Aynı sohbeti devam ettirirler. Hüsameddin Çelebi, Mevlâna’ya ne derece bağlı ise Hazret de ona o derece bağlıdır. Öyle ki, Çelebi’siz bir mecliste Mevlâna’yı neşeli ve coşkulu bulmak mümkün olmaz. Bu beraberlikleri, Mevlâna hazretlerinin ölümüne kadar devam eder.

Mevlâna hazretleri ateşli bir hastalığa yakalanır. Aralık ayının on altıncı cumartesi günü biraz iyileşir gibi olur. Akşama kadar gelenlerle sohbet eder. Lâkin her sözü vasiyet niteliğindedir. Büyük mürşit Mevlâna, 17 Aralık 1273 Pazar günü tekrar ağırlaşır ve o gün akşam üzeri iki güneş birden batar. Hazret, Şeb-i Arus (düğün gecesi) dediği ölüme, yani yüce sevgilisine kavuşur. Vasiyeti üzere cenaze namazını kıldırmak için tabutun önüne Şeyh Sadreddin Konevi geçer. Fakat hıçkırıklara boğulur, namazı kıldıramaz. Bunun üzerine, Kadı Siracüddin cenaze namazını kıldırır. Öğle vakti kalkan cenaze, ancak ikindi namazından sonra makberine varabilir. Halkın izdihamından dolayı, dış tabut yedi defa yenilenir. Mevlâna’nın ölümü sadece müminleri değil, gayrı müslimleri de hüzne boğmuştur.

 

ÖNEMLİ GÜN VE OLAYLAR

 

1 Aralık

Latin harfleri kullanılmaya başlandı (1928)

 

3 Aralık 1934

Kıyâfet kanunun kabulü

 

6 Aralık 1525

Fransa kralının Kânûni’den yardım istemesi

 

10 Aralık

Dünya İnsan Hakları Günü

 

11 Aralık1624

İmam Rabbani Hazretlerinin vefatı (1624)

MGK’nın kuruluşu (1962)

Çeçenistan’a Rus saldırısı (1994)

 

12 Aralık

Türk Malları Haftası

 

13 Aralık 1995

Türkiye’nin Gümrük Birliği’ne katılma kararı

 

15 Aralık

Mevlâna’yı Anma Haftası

 

16 Aralık 1925

Musul’un Birleşmiş Milletler tarafından Irak’a verilmesi

 

17 Aralık

Mevlâna Celâleddin-i Rumî’nin vefâtı (1273)

İlk uçağın uçurulması (1903)

 

18 Aralık 1111

İmam-ı Gazali’nin vefâtı

 

20 Aralık

En uzun geceler (Şeb-i Yeldâ)

İmam-ı Şafiî Hazretlerinin vefâtı (820)

 

23 Aralık

I. Meşrutiyet’in ilanı (1876)

Menemen Hadiseleri (1930)

 

26 Aralık 1979

Afganistan’ın Ruslar tarafından işgali

 

27 Aralık 1936

Ayasofya’nın yapılışı (537)

Mehmet Akif’in vefâtı (1936)

 

30 Aralık 1517

Yavuz Sultan Selim’in Kudüs’ü fethi