PROF.
MUHAMMED HAMİDULLAH
Hindistan’ın
yetiştirdiği en büyük İslam alimlerinden Üstad Muhammed
Hamidullah, 19 Aralık 2002 tarihinde Amerika’nın Florida
eyaletinde 96 yaşında Hakk’a yürüdü. Özellikle “siyer”
alanında dünyanın en büyük uzmanları arasında yer alan Üstad
Hamidullah uzun bir süreden beri yaşlılığa bağlı çeşitli
rahatsızlıklardan dolayı tedavi altında tutuluyordu.
1906
yılında Haydarabad’da doğan Muhammed Hamidullah tahsil hayatını
memleketinde tamamladı. Üstad, Hukuk Fakültesini bitirmiş
olmasına rağmen Devletlerarası İslam Hukuku’na duyduğu
meraktan mütevellid, alanında akademik kariyer yapmak üzere
1936 yılında Paris’e gitti.
Peygamberimize
duyduğu sevgiden dolayı çalışmasının tamamına yakınını
“siyer”e hasretti. Nitekim Paris Üniversitesi’nden
“Peygamberimizin Savaş Mektupları” başlıklı teziyle
doktor ünvanını alan Hamidullah Hoca, kısa bir süre sonra da
bu kez Almanya’nın Tübingen Üniversitesi’ne kaydolarak
“Devletlerarası İslam Hukuku” alanında ikinci bir doktora
çalışması daha yaptı.
1947
yılında Paris’e yerleşerek uzun müddet bu kentte yaşadı. Kısa
adı CNRS olan Fransız Milli Araştırmalar Merkezi’ne üye
olan ünlü araştırmacı, bu kurumun bünyesinde hukuk ve İslam
alanlarında sayısız bilimsel çalışmaya imza attı.
Kendine
has özgün fikirleri ve geliştirdiği yeni araştırma metodlarıyla,
1950’li yıllarda uluslararası akademik çevrelerde ünü adım
adım yayılan Üstad, yıllar boyunca tam bir gezgin gibi dolaşarak
farklı ülkelerin yüksek öğrenim kurumlarında dersler verdi.
Sözleşmeli profesör olarak ülkemize de gelen Prof. Muhammed
Hamidullah, İstanbul Üniversitesi Edebiyat ve Hukuk Fakülteleri’nde,
Ankara, İzmir, Konya ve Erzurum’da uzun süre dersler verdi.(1)
Bu
dönemde bir çok Türk akademisyenin yetişmesine katkıda
bulundu.
Tanıdığım
Muhammed Hamidullah
Merve
Safa Kavakçı Yıldırım anlatıyor:
Hamidullah
Hocamızı Erzurum’da evimize geldiği zaman yanına oturduğumuz
ve anlattıklarını can kulağı ile dinlediğimiz çocukluk yıllarından
sonra ilk defa Jacksonville, Florida’daki evinde görecektim.
Küçükken
getirdikleri hediyeleri hatırladım. Özellikle liseden sonra
Ankara Tıp Fakültesi’ne girdiğim zaman babama yazdığı
tebrik mektubunda, “Merve kızımız bizlerin yolunu seçer diye
ümit ederken, o tıbbi alanı tercih etmiş.” diyerek sitemini
dile getirmişti. Hala o mektubu sakladığını söyleyen Merve
Hanım, “Hafızlığımı bitirerek onu sevindirmeyi düşündüm.”
demiştir.
“Bu
duygularla çocuklarımın da görmesini istediğim hocamın evine
vardık. Bizi kapıda hocanın yeğeni Sadide Hanım ve eşi İrfan
Bey karşıladılar. Biz salona geçtikten biraz sonra Hamidullah
Hoca ağır adımlarıyla içeri girdi. Sadide Hanım’ın
kolunda sandalyesine giderken biz ayakta bekliyorduk. Oturmasına
yardımcı olmak için ileri doğru bir iki adım attığında
Sadide Hanım “Siz buyurun oturun. Hoca sizin oturmanızı
bekler. Sizden önce oturmaz.” dedi. Bu nazik durumunu bildiğimden
oturdum… Karşısında bir taraftan anlatırken, diğer taraftan
hakim olamadığım göz yaşlarım yanaklarımdan aşağı süzülüyordu.
Hoca mütebessim bir çehreyle bana bakıyordu.
Namazını
babam kıldırdı. Ardından şöyle dedi:
“Hoca
garip yaşadı, garip göç etti bu dünyadan.” ve ekledi: “Tıpkı
merhum Şeyhül-İslam Mustafa Sabri Efendi ve ders vekili Zahid
el-Kevseri gibi; onlar da sürgünde iken Mısır’da vefat
ettiler.”
Şubat
1908’de Haydarabad Dakkan’da başlayan bir hayat, Almanya ve
Fransa duraklarından sonra Florida’da son bulmuş, bir büyük
insan yine yapayalnız, Hakk’a yürümüştü. O Peygamber
Efendimize; biz de ona komşu olalım ebediyette inşallah.”(2)
Kaynaklar
1)
Yeni Şafak, 19-20 Aralık 2002
2)
Vakit, 26 Aralık 2002
HAKKINDAKİ
GÖRÜŞLER
“GÜNÜMÜZDE
İlahiyat Fakültelerinde onun metod ve görüşlerinden
yararlanarak yetişmiş, son derece geniş bir ilim adamı çevresinin
bulunduğunu” söyleyen Prof. Salih Tuğ, “Özellikle siyer
alanında 20. yüzyıla tartışmasız damgasını vurmuş çok büyük
değerlerden biri Hakk’a yürüdü.” dedi.
“İNSAN
olarak elbette ki, hocamızın kaybına hepimiz üzüldük. Ancak,
öylesine kıymetli eserler bıraktı, öylesine donanımlı bir
kuşak yetiştirdi ki, İslam alemine bu derece faydalı olmuş
bir insanın ardından yalnızca Allah ondan razı olsun denilmeli
ve dua edilmeli. Türk akademisyenleri, ondan çok şey öğrendiler
ve öğrenmeye devam edecekler.” (Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma)
“PAKİSTAN’IN
devlet olmasında büyük emekleri vardır. Özellikle Batı’da
İslam’ın doğru anlaşılmasında çok büyük emeği geçmiştir.”
(Dr. Ali Erbaş)
“GEÇMİŞ
ulemaya karşı son derece saygılı olmasından dolayı çok
seviniyorum. Binlerce insan onun eliyle İslam’a girdi. Ümmetimiz
için büyük bir kayıptır.” (Prof. Dr. Orhan Çeker)
