AHİLİK
VE KÜLTÜRÜMÜZDEKİ YERİ
Ahilik
Anadolu’dan Orta Asya ülkelerine ve İran’a kadar uzanan
topraklarda daha çok esnaf ve sanat erbabını bir çatı altında
toplayan ve oralara her türlü desteği veren bir teşkilatın adıdır.
Ahilik
teşkilatının yapısında İslam’ın ruhunu yansıtan ana
unsurları görmek mümkündür. Zira bu sistem, müslümanların
inanç ve düşünce sistemiyle yoğrulmuş ve ihtiyaca göre
kurulmuştur. Ahilik, “uhuvvet” (kardeşlik)’le çok yakın
ilişkisi olması sebebiyle, İslam dünyasında kabul görmüş
ve kolaylıkla yayılmıştır.
Teşkilatın
kurucusu olan Ahi Evran’ın asıl adı Şeyh Mahmud Nâsıruddîn
olup, İran’ın Hoy şehrinde dünyaya gelmiştir.
Anadolu’daki bütün sanatların pîri olarak kabul edilmektedir
ve kendisi daha çok dericilik sanatı ile uğraşmıştır.
Anadolu’ya geldiğinde Kayseri, Denizli ve Konya yörelerinde
belli bir zaman kaldıktan sonra Kırşehir’e gelmiş, orada
Ahilik teşkilatının kurulmasını sağlayarak, 93 yaşında
iken aynı yerde vefat etmiştir.
Ahilik
teşkilatına girecek olan kişi önce şerbet içerek, sonra peştamal
kuşanıp şalvar giyerek teşkilatın mensubu olabilmektedir.
Ahilik
teşkilatının, Anadolu’nun birlik ve beraberliğinde, sosyal
ve kültürel yapısında ve eğitiminde önemli rolü vardır. Teşkilata
bağlı kurumda eğitim gören öğrencilere “çırak” denirdi
ve çıraklar sadece mesleki yönden değil, manevi yönden de iyi
bir şekilde yetiştirilmekteydiler. Ustalar ise hem bir eğitim,
hem de çırağın ahlaklı, dürüst, çalışkan ve dinine bağlı
bir insan olarak yetişmesinden sorumluydular. Ahiler bu şekilde
tasavvufi bir eğitim sürecinden geçerek manevi alanda olgunlaştırılırken,
bir taraftan da esnaflık mesleğinin düsturlarını öğrenerek
kaliteli bir sanat erbabı olma vasfına erişiyorlardı.
Ahiyân-ı
Rum, yani Anadolu Ahileri aralarına katılmak isteyen ahbaplarına
önce referanslarını sorarlarmış. Yani kimden eğitim aldıklarını..
Daha sonra yol töresince sınava çekilirlermiş. İşte bir sınav
ve örnek iki soru:
-
De bakalım, ahiliğin açığı kaçtır?
-
Dörttür.
-
Say gelsin!
-
Eli, yüzü, gönlü, sofrası...
-
Kapalısı kaçtır?
-
Üçtür.
-
Say gelsin!
-
Gözü, beli, dili.
-
Gözü kapalılıktan murat nedir?
-
Kimsenin suçunu, ayıbını görmemektir.
EKİM
AYININ ÖNEMLİ OLAYLARI
1
Ekim 1995 - Dinar depremi, 90 ölü.
3
Ekim 1990 - Doğu ve Batı Almanya’nın birleşmesi.
4
Ekim 1926 - Medeni Kanunun yürürlüğe girmesi.
5
Ekim 1926 - Kayseri’ye özel uçak fabrikası kuruldu.
6
Ekim 1923 - İstanbul’un düşman işgalinden kurtuluşu.
7
Ekim 1917 - Rusya’da Komünist (Bolşevik) ihtilali oldu.
10
Ekim 680 - Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehadeti.
13
Ekim - Ahilik ve Kültür Haftası.
13
Ekim 1923 - Ankara’nın başkent oluşu.
13
Ekim - Mirac Kandili.
16
Ekim 1628 - Aziz Mahmud Hüdayi Hazretlerinin vefatı.
22
Ekim 1976 - Hak-İş kuruldu.
24
Ekim 1945 - Birleşmiş Milletlerin kuruluşu.
25
Ekim 1449 - Uluğ Bey’in vefatı.
26
Ekim 1994 - Ürdün-İsrail Barış Antlaşması.
28
Ekim 1927 - Türkiye’de ilk nüfus sayımı yapıldı.
29
Ekim 1923 - Cumhuriyet’in ilanı.
31
Ekim - Berat Kandili.
31
Ekim 1989 - Turgut Özal’ın Cumhurbaşkanı seçilmesi.
