Değerli
okuyucu! Açık Kapı köşemizde bilgi, birikim ve yeteneklerinizin
ortaya koyduğu kıymetli ürünlerinizi değerlendirmeye devam
ediyoruz. Dergimize, bu manada kıymetli çalışmalarını gönderen ve
ilgisini bizlerden eksik etmeyen siz saygıdeğer okuyucularımıza teşekkür
ederiz.
ŞAKA
Körün
biri karanlık bir gecede elinde fener ve omuzunda testi olduğu halde
yoluna giderken boşboğazın biri yanına yaklaştı, “Ey nadan!”
dedi. “Senin için geceyle gündüz birdir. Karanlıkla aydınlığın
senin gözünde bir farkı yokken bu fenerin ne faydası var?” Kör güldü;
“Bu fener kendim için değildir. Senin gibi kör kalbli sersemler içindir
ki, bana çarpıp da testimi kırmasınlar diye.” dedi. (Baharistan-Molla
Cami)
GARİP
ANNEMİ ÖZLÜYORUM / HAYRİYE TEMİZ – NEVŞEHİR
Sıcacık,
sevgi dolu, merhamet timsali annemi kaybettim. Allah (cc)’ın rızası
için Peygamber Efendimiz (s.a.v) için, annem için yastığa,
seccademe iki damla gözyaşı... Ve şimdi karalamaya çalıştığım
kağıt üzerine aynı pınarlar akmaya başladı. Bunun sebebini
anlayamıyorum. Gecenin saat üçünde “Ona karşı vazifemi tam
olarak yapabildim mi?” sorusunun cevabını arıyorum. Karışık
duygular içerisindeyim. Tam cevap veremiyorum kendime...
Ya
Rabbi! Sana sığınıyorum. Bu büyük rahmet, ulvî sevgi senden
geliyor. Senin kullarına olan rahmetinin tecellileri bunlar. Sen kullarına
çok merhametlisin. Bir anne de evladına öyle. Denizde bir katre
misali, senin merhametinin yanında azıcık.
İçim
yanıyor. Burnumun direği sızlıyor. Bu pınarlar, bu yüzden mi akıyor
acaba? Evet anneler yaşlı da olsa, hasta da, yatakta hafızasını
yitirmiş de olsa çok tatlıdır. Annelerin ölümü çok acıdır.
Merhametten yoksun olanlar anlayamazlar bunu.
Garip
anam, güzel anam, meşakkatli, sabırlı, hizmet ehli anam. Tasavvufî
bir ahlak sahibi ömrünü bütün insanlara, yakınlarına, komşularına
hep hizmet, hep fedakarlık içerisinde geçirdi. Rabbini zikretmekten
bir an ayrılmadı. Öleceği dakikaya kadar her şeyini yitirmişti.
Fakat Allah (cc)’ı bir an bile unutmadı. Tesbihi olmadığı anda
dahi el aynı şekilde tesbih ediyor, "Allah Allah" terennümleriyle
mum gibi sönmeden.
Ölümü,
sahabilerin hayatlarını ve ölümlerini hatırlattı bana. Çünkü
hesabını vereceği bir mal, mülk, eşya gibi dünyalık bir şeyi
yoktu. Üstelik toprağa, kemiklerini örten ince bir deriden başka bir
şey götürmedi. Nazik bir beden taşıyanlara büyük kolaylık.
Annemi
özlüyorum, içim burkuluyor. Acaba kavuşmak ne zaman olacak? Ona karşı
evlat olarak ne yapabilirim bilemiyorum. Elimden fazla bir şey
gelmiyor. Bir Fatiha, üç İhlas, arada bir Yasin-i Şerif yolluyorum.
Bunlar yetmez diyorum. Dua etmeye başlıyorum, Rabbime.
Ya
Rabbi! Ey merhametlilerin en merhametlisi Rabbim! Küçük yaşımdan
beri beni büyütmüş, seni bana tanıtmış, terbiye etmiş, merhamete
gark eden, sana kulluğu, Peygamber Efendimize ümmet olmayı, efendi
babalarımıza hayırlı evlat olmayı aşılayan anne ve babama sen
merhamet et. Her ikisinin de kabirlerini cennet bahçelerinden bir bahçe
eyle.
Sonsuz
rahmet denizine bizleri de gark eyle. (Amin)
İLKADIM
/ ALİ ÖZKANLI - KAYSERİ
Zahmet
dolu şu çileli yolları
Yarmak
için atılmalı ilk adım
Kilitlerle
zincirlenmiş kolları
Açmak
için atılmalı ilkadım.
Ayırmadan
onları ve bunları
Kimsesi
olmayan garip kulları
Yetim
bırakılan şu çocukları
Sevmek
için atılmalı ilkadım.
Pişman
olmuş gönlü yaralıları
Hak
yolunun yanık sevdalıları
Dönerek
zikreden şu aşıkları
Görmek
için atılmalı ilkadım.
Kavuşurum
diye yüce menzile
Bu
kapılar her an açık herkese
Arzulanan
o güzelim cennete
Girmek
için atılmalı ilkadım.
Büyük
küçük ayırmadan almalı
Okunanı
zihinlere yazmalı
Birlik
için hep beraber olmalı
Bilgi
için okunmalı İlkadım.
AŞIK
SEYRANİ
Seyrani,
19. yüzyılın önemli şahsiyetlerinden biridir. Türkçe’yi şiirlerinde
başarı ile kullanması, işlediği konuların dün olduğu gibi bugün
de tazeliğini koruması ve yaşadığı devrin sosyal hayatından
manzaralar sergilemesi, onun önemini ortaya koyan hususlardan birkaçıdır.
Seyrani’nin
asıl adı Mehmet’tir. Kayseri’nin Develi ilçesinde doğmuştur. Doğum
tarihi 1800’dür. Babası, Oruza Camii imamı Cafer Efendi, annesi
Emine Hatun’dur. Üç kardeşi olan Seyrani, ailenin en büyük evladıdır.
İlk
eğitimini babasının yanında tamamlayan Seyrani, Halasiye
Medresesi’ne devam etmiş, ancak tahsilini yarım bırakmıştır.
Onun dini, tasavvufî bilgilerinin kaynağını teşkil eden ve şiirlerinde
tesiri açıkça görülen bu tahsilin hayatındaki yeri önemlidir.
Seyranî,
genç yaşta şiire başlamış ve ünü kısa zamanda çevresine yayılmıştır.
Askerlik sebebiyle uzak diyarları görmüş, memleketini, evini barkını
bırakıp İstanbul yollarına düşmüştür. İstanbul’da bulunduğu
süre içinde Köprülü Medresesi’ne devam etmiş ve hat sanatı ile
nakkaşlık öğrenmiştir.
Aşıklar,
halkın kulağı ve dilidir. Halkın sevgisinin ve öfkesinin en açık
bir şekilde görüldüğü yer, aşıkların sazı ve sözüdür. İşte
bundan dolayıdır ki, yönetimler ya karşısındakileri çeşitli şekillerde
susturmaya çalışmış veya onları yanlarına çekerek faydalanma
yoluna gitmiştir.
Seyrani’nin
İstanbul yılları Sultan Abdulmecit devrine rastlar. İstanbul’un çeşitli
yerlerinde aşık kahveleri vardır. Bu kahvelerde sık sık yarışmalar
düzenlenmektedir. Saray, seçkin aşıkları toplayıp yarışmalar
tertiplemekte, onlara çeşitli hediyeler dağıtmakta, yine 30-40 şairi
saraya bağlayarak, onlara maaş bile vermektedir.
Seyrani,
İstanbul’da kaldığı yıllarda şairlerin toplandığı meydan
kahvelerine devam etmiş, düzenlenen yarışmalara katılmış, devrin
önde gelen şairlerini pes ettirmiştir. Saray çevresince iltifata layık
görülmesine rağmen o, haksızlığa, yolsuzluğa, israfa ve her türlü
kötülüğe karşı isyan eden bir ruh haline sahip olduğundan olayları
değerlendirişi, yapılan değişiklikler karşısındaki tavrı ile
her zaman sarayla uygunluk göstermemiştir.
Özden
mahrum, taklide dayalı bir takım yenileşme hareketleri, adalet çarkının
adaletsizce işleyişi, rüşvet, cehalet, onun ruhunda fırtınalar
uyandırmaktadır. Halkın görüp, duyup söylemediği şeyleri o, hiç
çekinmeden sazıyla, sözüyle dile getirmekte, müsebbipleri kim
olursa olsun açıkça onları hicvetmektedir. Padişahlar, halkı soyup
soğana çeviren herkes, onun "hiciv oklarından" nasiplerini
almaktadırlar.
Arının
deliğine çöp sokan Seyrani, arıların hücumuna uğrar. İstanbul’da
sığınacak yeri kalmayınca nüfuzlu hemşehrilerinden birinin yardımıyla
Halep’e kaçırılır. Seyrani’nin bu gurbet hayatı üç yıl sürer.
Bu arada Kadiri tarikatına mensup olur.
Bağdat
ve Mısır’ı dolaşan Seyrani, daha sonra Adana yolu ile Develi’ye
döner. Develi’de bağıyla, tarlasıyla uğraşır. Develi ve
Kayseri’de şiirleriyle, sohbetleriyle dost halkasını genişletir.
Fakat o bunlarla tatmin olmaz, bir müddet sonra elinde sazıyla
memleketin çeşitli yerlerini dolaşmaya başlar. Yaşı ilerleyip de
artık dizlerinde dolaşacak derman kalmadığını görünce
memleketine döner ve ömrünün kalan kısmını Develi’de
tamamlayarak 1866’da Hakk’ın rahmetine kavuşur.
DESTAN
/ AŞIK SEYRANİ
Asırda
acâib işler çoğaldı
Bilmem
bu işleri kimler ediyor
Dünyayı
hep rezil köpekler aldı
Gelen
Umeraya karşı gidiyor
Biraz
bahsedeyim ehl-i zamandan
Yahşılar
aşağı düşdü yamandan
Aralık
itleri olmuş kumandan
Uyuz
it kurtlara kumanda ediyor
Buğday
unu beğenmiyor enikler
İplikten
aşağı düşdü ipekler
Hep
sedire geçti itler köpekler
Hanedan
ayakta hizmet ediyor
Koltuk
kılı fark olmuyor sakaldan
Tüccarlar
aşağı indi bakkaldan
Aslanlara
çoban düşmüş çakaldan
Şimdi
aslanları çakal güdüyor
Mekteple
medrese ortadan kalktı
Meyhane
kerhane meydana çıktı
Ar
namus denen şey ortadan kalktı
Şimdi
kişi bildiğine gidiyor
Sarhoşlar
çoğaldı kalmadı ayık
Bu
asır böylece hallere layık
Müzevvirin
adı muhbir-i sadık
Şimdi
kişi bildiğine gidiyor
İsimlerin
tebdil etsem satılmaz
Cisimlerin
tahvil etsem zat olmaz
Altun
eğer vursan eşek at olmaz
Şimdi
kişi bildiğine gidiyor
Şahinler
yurdunu tutdu yarasa
Baklava
yerine geçdi pırasa
Şimdi
rağbet deyyus ile terese
Zamane
bunlara rağbet ediyor
Boy
kürkünü beğenmiyor köçekler
Babasına
aklöğretir çocuklar
Yumurtadan
burnu çıkan cücükler
Horoz
oldum diye cik cik ediyor
Küçükler
büyüğe çorap geydirir
Tatlıyı
insana acı yedirir
Seyrani
zamane böyle dedirir
Şimdi
kişi bildiğine gidiyor.
