İŞİTTİKLERİM GÖRDÜKLERİM BİLDİKLERİM
Münevver Ayaşlı
Timaş Yayınları, Mart 2002, 192 Sayfa
“Görebilmek, okuyabilmek ve bir devri rivayetiyle, dedikodusuyla
nakletmek. İşte tarihe ve tarihçiye en büyük hizmet. Tarihçi
bu yazıları ayıklasın, istediklerini alsın, istemediklerini bıraksın.”
diyen Münevver Ayaşlı Hanımefendi, içinde yaşadığı devri
(1906-1999) tanıdıkları, gördükleri, işittikleri, işitenlerden
işittikleri, nüktesi, rivayeti, efsanesi ve bilebildiği kadar
hakikatiyle kendisinden sonra gelecek nesillere nakletme çabası
gösteren bir Osmanlı hanımannesidir.
Köklü aile yapısı ve eşinin bulunduğu önemli devlet hizmetleri
sayesinde Abdülhak Hamid’den, Halide Edip Adıvar’a, Mithat
Cemal Kuntay’dan Asaf Halet Çelebi’ye, İsmail Hami Danişmend’den,
Burhan Toprak’a, Mösyö Massignon’dan Albert Gabriel’e
kadar bir çok önemli ismi çok yakından tanıyan Ayaşlı’nın,
hem hatırat edebiyatımıza hem de tarih ve kültürümüze belki
en büyük katkısı işittikleri, gördükleri ve bildiklerini
yazıya geçirmiş olmasıdır.
Günümüzü anlayabilmek için yakın tarihi öğrenmenin gerekliliği
hepimizce malum. İşte bu kitap, yaşayan insanın kaleminden
bizlere aktarılan önemli bir eser.
VUSLAT KÖPRÜSÜ
Burak Serdengeçti
Türdav Yayınları, Şubat 2002, 206 Sayfa
Roman kahramanı Kerem’in, bozkır toprağının kavurucu iklimine ve yakınlarına
duyduğu özlemi dile getiren mektubuyla romana giriliyor.
12 Eylül öncesi Türkiye’de oynanan oyunları hatırlayınca, sosyal
hayatta da insanların oyuncak malzemesi gibi kullanılmasına üzülür.
Derin bir tahlilin içinde uykusuz gecelere sığınır. Dağlara
cemre düşmesini beklerken, yağmalanan bir odalı evde ıstırap
yağmurlarına tutulur. Yalın ayakla karların üzerinde dolaşan
kadının üşümediğini görünce, iliklerine kadar titrer.
Beklenmedik bir günde karşısına çıkan Mihriban umut kuşu olur.
Aynalardan ötesini görmek isterken iç dünyasına ışık gibi
düşer. Hayatı şiir tadında yorumlarken, yalnızlığın
girdabından Mihriban’ın yardımıyla kurtulmak ister. Geçmişin
tozlu raflarında aşkın adresini ararken şehir ve köy
ikileminde kalır.
Öğrencilik yıllarında hariçten gazel okuyanların hatalarından
etkilendiğini hatırlayınca kendini dağlara vurur. Dağda temiz
bir insana rastlayınca onunla Ortadoğudaki oyunları tahlil
ederler. Bu milletin efendi(!) oyalama taktikleriyle nelerelere
getirildiği, gerçek ve müsvette efendinin kimler olduğunu karşılaştırır.
Kişi ve devletlerin yalnız kalmasını çekilmez bir yük olarak görür.
Körfez Savaşı’nın arefesinde Türk ve Arap dünyasına
oynanan oyunun halkalarının kırılması için fikir oluştururken,
yalnız olmadığını, gerçek hayatın beyaz perdedeki galasında
herkese haykırmak ister.
Gönüller sultanı Hüseyin’in çektiği acıyı ve Kudüs yüzlü
Leyla’nın ıstırabını savaşın ayak izlerinde görür.
Naklen savaş senaryoları uygulanırken, Ankara Kalesi’nde nazlı
nazlı dalgalanan bayrağın içini ısıttığını hisseder. Şüpheler
sendromundaki Mihriban kale mazgallarından ayrılırken sözleşmeye
imza koymak istemez. Beklenen savaşların anası, zulüm
makinelerini mazlumların üzerine çevirir. Ortadoğu yanar,
Kerem yanar.
Köprünün ayaklarına ilk harcı korlar. Meçhul bir aşk tüneline
girerler. Muhabbet kıvamında güzel bir hayat düşlerken
gecenin çizgileri ağız tadını bozar.
İstanbul yolculuğundan önce şüphe ve kuruntu fırtınasına tutulan
Mihriban, savruk tavırlarıyla Kerem’in yolculuğunu gölgelemek
ister. Dönüş umudu olan yolculuk başlar. Yol arkadaşı olan
Ünal, İstanbul gerçeğinin içinde tezatlar iklimine doğru
gidip gelirken, Kerem’in içinden yağmur yüklü bulutlar,
kahverengi dağlar geçer gider uzaklara. Uykular, bir başka
bahara ertelenen vuslat bayramı gibi geri dönüp gelmez. Denizin
meçhul şarkıları ve insanın trajik yalnızlığı romanın
ana konusunu oluşturur.
Vuslat diye diye güneşin batışına şahit olurlar. Memo Baba ile doğu
gerçeğini sorgular. Heyecan ve özlem fırtınasıyla herşeyi
sarsılan Kerem hiç ummadığı bir günde acı bir sürpriz yaşar.
Geri dönülmez yolun dönemecinde yapayalnız kalır.
