İlim
kimin hakkı?
İnsanoğlu
yaratıldığı günden bu güne kadar kendini, çevresini tanımaya
ve kendisi ile çevresi arasında ilişki kurmaya çalışmıştır.
Bu araştırma merakı bugün pozitif (müsbet) bilimler ve bunların
uygulanması olan teknolojik gelişimlerin doğmasına vesile olmuştur.
Ateşin kontrol edilerek insanın pratik
hayatına aktarılmasıyla başlayan süreç, bugün
bilgisayar destekli uzay savunma teknolojisine kadar varmıştır.
20.
yy.’da insanlık pozitif bilimler ve teknoloji alanında çok büyük
ilerlemeler kaydetmiştir. Bu yy.’daki atılımlar büyük
oranda ‘Batı’ diye tanımlanan ülkeler tarafından gerçekleştirildi.
Böylece doğu ve batı arasında -teknolojik gelişim açısından-
büyük bir fark doğdu. Birtakım düşünürler bu farkın doğma
sebebi olarak -kasıtlı bir biçimde- İslam’ı, yani hayat
kitabımız Kur’an’ı, gerçek ve tek önderimiz Muhammed
(a.s.)’i gösterdiler. Ne yazık ki, birçok Müslümanın da bu
görüşe katılmasını sağladılar. Gerçek bu mudur? Hz.
Kur’an, müsbet ilimlerden bahsetmeyen bir kitap mıdır? Allah
Rasulü Hz. Muhammed (a.s.),
ilmi teşvik etmeyen bir Peygamber midir? Bu iki sorunun cevabı
bizzat Hz. Kur’an’da, Muhammed (a.s.)’in hadisi şeriflerinde
vardır.
Bunlara
bir kaç örnek:
Hz.
Adem (a.s.) için Allah Teala Kur’an-ı Kerim’de, Bakara 31.
ayette, “Ve O, Adem’e herşeyin ismini öğretti...”
buyurmaktadır. Muhammed Esed, Adem ile insan oğlunun neslinin
kastedildiğini ifade ederken isim terimi ile de bir maddenin, bir
eylemin veya bir niteliğin bilgisini temsil eden ayırt edici
ifadelere (özelliklere) işaret edildiğini söyler. Bu özellik
Hz. Kur’an’da insanoğlunun diğer canlılara karşı üstünlüğü
olarak anlatılmaktadır.
Allah’ın
vahyini iki kısıma ayırmak mümkündür: Birincisi; sosyal
hayatı tanzim eden kısım. Yani Peygamberlerin tebliğ ettikleri
kısım. İnsanın; kendisi, Yaratan’ı, ailesi, toplumu ve
toplumlararası ilişkileri belirleyen esasları içine alan
vahiydir. Diğeri ise, tabiatın özüne yerleştirdiği ve bütün
insanların araştırıp ortaya çıkarmaya açık bıraktığı
vahiydir. Düşünen, sezgileri kuvvetli, araştırmacı
beyinlerin ortaya çıkardığı ve formule ettiği sonuçlar bütünü,
Allah’ın kevnî ayetler bütünüdür.
Hz.
Kur’an işaret olarak teknolojiyi de ifade eder.
Bir
cismin suda yüzebileceğini ifade etmek bir bilgidir. Ancak bu
bilgiden hareketle suda yüzen sistemler geliştirmek
teknolojidir.
Hz.
Nuh (a.s.)’a Allah Teala, Hud suresi 37. ayette, “Bizim gözlerimizin
önünde vahyimiz uyarınca gemiyi yap...” buyurmuştur ve Hz.
Nuh, o gemi ile aylarca dev gibi dalgalar arasında emniyetle yol
almıştır.
Elmalılı
Hamdi Yazır, yapılan bu geminin buhar gücüyle çalışan bir
gemi olabileceğini söyler. Halbuki insanoğlu böyle bir gemiyi
ancak yy.’lar sonra imal edebilmiştir.
Hz.
Kur’an’a iyi bakılabilirse, hep insanlardan önde olduğu görülecektir.
İlmin bugün ulaşamadığı bir teknolojiyi açık bir şekilde
ortaya koyabilmektedir: Madde iletimi.
Hz.
Kur’an’ın Neml suresi 40. ayetinde Allah Teala; Hz. Süleyman’ın
(a.s.) meclisinde bulunan ilim sahibi olan birinin Belkıs’ın
tahtını anlık bir zaman diliminde Süleyman’ın yanına
getirdiğini ifade eder. “Kitaptan ilmi olan kimse ise “Gözünü
açıp kapamadan ben onu sana getiririm.” dedi. (Süleyman) Onu
(Melike’nin tahtını) yanıbaşında yerleşivermiş görünce...”
Peygamberlerin
gösterdikleri mucizelere şöyle bakılabilir diye düşünüyorum:
Peygamberlerin yaşadığı dönemlerde gösterilen mucize, o dönemde
hiçbir insanın ya da bir araya gelmiş insanlar topluluğunun
gerçekleştiremeyeceği harikulade hadiselerdir.
Ancak
bu hadiseleri gerçekleştirmeye çalışmak insanlık için bir
hedef olmalıdır. Çünkü bunların hepsi insanlar için, insanlığın
faydasına olan hadiselerdir.
Bunun
bir örneği Hz. İsa (a.s.)’ın anadan doğma âmâyı iyi
etmesidir. Hz. Kur’an Maide suresi 110. ayetinde, “Sana kitabı,
hikmeti, Tevrat’ı ve İncil’i öğretmiştim. Benim iznimle
çamurdan kuş şeklinin benzerini yapıyordun da ona üflüyordun,
hemen benim iznimle o bir kuş oluyordu. Yine benim iznimle anadan
doğma körü ve alacalıyı iyilişteriyordun. Ölüleri benim
iznimle çıkarıyordun.” buyurmaktadır.
Dün
İsa’nın (a.s.) çamurdan kuş yaparak Allah’ın izni ile uçurması
ile, bugün, mekanik ve elektronik olarak düzenleren robotlar
arasında çok da bir fark görmüyorum.
Bugün
güçlü devletler “atarak” kazanıyorlar.
Karadan
karaya, karadan havaya, karadan denize, havadan karaya, havadan
havaya, havadan denize ya da denizden karaya, denizden havaya,
denizden denize atılabibilen güdümlü füzeler ülkelerin güçlülük
durumlarını belirleyen en önemli unsurlar arasında yer
almaktadır.
Kur’an-ı
Kerim, havadan karaya atılarak, çok güçlü gözüken bir
ordunun nasıl perişan edildiğini anlatır.
Ebrehe,
filleri desteğindeki ordusu ile Allah’ın evi Kabe’yi yıkmaya
geldiğinde hiç hayal etmediği ve hiçbir insanın da hayal
edemeyeceği bir hava baskınına uğrar, perişan olur.
Fil
suresi 3-4-5. ayetler: “Onların üstüne ebabil kuşları göndermedim
mi? Ki o kuşlar onların üzerlerine pişkin tuğladan yapılmış,
taşlar atarlardı. İşte bu atışlar onları yenik ekin yaprağı
gibi paramparça ediverdi.”
Ve
alemlere rahmet Peygamber’e Allah’ın lütfu: Sistemler arası
gezinti. Miraç.
İsra
suresi 1. ayet: “Bir gece kendisine ayetlerimizden bir kısmını
gösterelim diye kulunu Mescidi Haram’dan Mescidi Aksa’ya götüren
Allah noksan sıfatlardan münezzehtir. O, işitendir, görendir.”
Daha
böylece onlarca olay Hz. Kur’an içeriğinde anlatılmaktadır.
Hz.
Kur’an bununla kalmaz, ilmi teşvik eder. İlmin, öğrenmenin,
öğretmenin üstünlüğünü açıkca beyan eder. Kalem suresi
3-4-5. ayetlerinde, “Oku ve öğren. İnsana bilmediklerini öğreten
ve kalemle yazdıran Rabbin ekremdir.” buyurur.
Zümer
suresi 9. ayet: “... De ki hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur
mu? Doğrusu akıl sahipleri bunları hakkıyla düşünür.”
Önderimizin
dilinden ilmin ve alimin değerini ifade eden bir kaç hadis:
“Kim
mescide bir şeyi öğrenmeye veya öğretmeye giderse, onun haccı
kabul edilmiş bir hacının aldığı sevap kadar sevabı
olur.” (Büyük Hadis Külliyatı, Rudani, c. 1, s. 54, H. No:
205)
“Her
kim ilim talep etmek için yola girerse, cennet yollarından
birine girmiş olur. Melekler kanatlarını ilim talibine ondan hoşlandıkları
için indirip gererler. İlim talep edene göktekiler, yerdekiler
ve su içindeki balıklar bile günahının affı için
Allah’tan mağfiret dilerler...” (Rudani, c. 1, s. 53, H. No:
197)
Sahi,
ilim kimin hakkı?
