DÜŞÜNCE

  CANLILIK AŞISI

 Çalışmak-çabalamak iyi, ihtiras ve kanaatsizlik kötü.

Muadele iyi, beygir gücüne dönüşmek kötü.

Sâfiyet ve samimiyet ne kadar güzel, resmiyet ve "Rol yapma hâli" kötü.

İşi oluruna götürüp tatlıya bağlamak, münasip hâllerde kusurları görmezlikten gelmek (hazm), deryâlar kadar geniş bir gönle sahip olmak, ufak tefek taşlarla bulanmamak iyi, tezlik ve hırçınlık, kusurlara takılıp kalmak kötü.

Hayatı bir sanat eserine dönüştürmek iyi, işkenceye çevirmek kötü.

Yaratan hatırına, yaratılmışlara beyin, bilek ve yürek gıdaları vermek iyi, insanlardan takdir ve alkış beklemek kötü.

İstiğna (kendini insanlara muhtaç hissetme hali) iyi, bir şeyler bekleyip durma duygusu kötü.

Kendi ayaklarının üzerinde durmak, gerektiğinde bir başkasına omuz vermek iyi, mecbur değilken yük olmak kötü.

Tevâzu ve vakâr (insanlık haysiyetine uygun davranma) iyi, zillet ve kibir kötü.

"Allah yaratır, kul üretir, formülünü hayata taşımak, maddî-manevî zenginlikler ortaya koymak, canlılara sunmak iyi, durgunluk, bezginlik ve asalak tavır kötü.

Şefkat ve merhamet iyi, acz kötü.

"Râzı oluş, umutsuzluğa düşmeyiş ve kolaya kaçmayış."

Sezai Karakoç üstadımız (Allah uzun ömürler verip bereketini artırsın) böyle diyor.

Bulunduğunuz çevrede hâlinizden memnunsanız, bu bir aldanış değilse, insanî hassasiyetlerinizi (duyarlılıklarınız) devre dışı bırakmaktan kaynaklanmıyorsa, saadet denilen şey gerçekleşmezse... Allah iradesine ve fıtrata paralel bir hayat yaşanıyorsa, gönlünüz, "İşte aradığım bu." diyorsa şartların ne önemi var? Şartların uygun ve yeterli olup olmadığı insanın ruhsal durumuyla alâkalı değil mi? Şu veya bu şartlar birini cezbederken, diğerine pek sıkıcı gelemez mi?

"Aradığım tastamam işte bu" demek belki de bir hayaldir ölümlü dünyada. İnsan ruhunun, ilk kaynağına ulaşıncaya kadar avunacağını sanmamak gerekir. Gurbet ellere gelin giden genç kadın, sevgili annesini nasıl unutsun, özlemlerini nasıl dindirsin? Bir eli yağda, bir eli balda olsa bile o, anne hasretini hep yüreğinde hissedip durmayacak mıdır?

Fâni dünya bu kadar dostum, cennette değiliz.

Sırrîliğe de erersiniz, bu hâl hoşunuza da gider, lâkin bir başka problem, bir başka tecelli ağız tadınızı kaçırabilir, sofralarda elinizi, kolunuzu çözebilir.

Kaç yönlü tatmin edilmemiz gerekiyor ki, saadete erelim?

Galiba mutlak saadet ancak cennette mümkün. Dünya günlerinde mesut olmak değil, "Mesutmuş gibi görünmek" payımıza düşüyor herhalde. Veya kırık-dökük, perakende saadetler.

"Râzı oluş..." Hiçbir itirazın yükselmeyişi... zor.

...

İnsan bazen olmayacak şeylere kafayı takar, kendini aşan meselelerle kaygılanır. Güllere değil, dikenlere gözlerini diker. Moralini bozar ve isyana sürüklenir. Eksiklik ve aksaklıklar sürüp gideceğine göre, gerilim de sürüp gidecek demektir. Usta bir el, onun kafasından hafifçe tutup, yüzünü güllere doğru çevirirse ne iyi.

Bazı insanlar da vardır, hep canlıdır, yaşama sevincini sürekli muhafaza eder. Kaygı ve kasaveti hep aşmıştır sanki, acılara pabuç bırakmaz. Yaşadığından memnundur. O’nun varlığı, sanki bir canlılık aşısı yapar insana.

Bu, ikinci tipler incelenmeli, bunlardaki yaşama sevincinin, canlılığın hangi ana kuraldan geldiği yakalanıp tespit edilmeli. Daha sonra bu kural kendimize ve çevremize benimsetilmeli.

Birincilerin gözüne oturan siyah gözlük nereden geldi, hangi hatâdan kaynaklandı? Yanlışlık nerede? Bu teşhis edilmeli. Sonra bu hatadan insanlar uzak tutulmaya çalışmalı diye düşünüyorum.

Nedir bu saadet ve şükür duygusunu bitiren çarpıklık?

...

Nasıl bedenî zindelik belli kanunlara bağlıysa, ruhsal zindelik de belli kanunlara bağlıdır. Bu kanunları bulup çıkaracak olan din ilminin büyük hocaları ile psikoloji ilminin otoriteleridir. Lâkin bu hoca ve otoriteleri nereden bulmalı, nasıl yetiştirilmeli?

İnsanlık, şeytan uşaklarının yoğun gayretleri veya, "Ben Müslümanlardanım" diyenlerin usul bilmezlikleri, uzun mesafe koşuları göze alamayışları, zaaflarını telafî edemeyişleri yüzünden içgüdülerine (sevk-i tabiilerine)  teslim olmayı hayat tarzı olarak benimseyebilir.

Yalnız, bir şeyi unutmamak gerekiyor: Yanlış ne kadar yaldızlanırsa yaldızlansın, ne kadar güçlü yayın organlarıyla empoze edilirse edilsin, yine yanlıştır, fıtrata zıttır, insanlığın zararınadır. Gönül dünyasını perişan edendir.

İnsanlık saadet ve hakkaniyet arıyorsa elbette ilâhî kelama dönecektir, ruhun ana kurallarını bulacaktır. Aksine bir tutumu acılara acı, kaygılara kaygı ekleyecektir.

...

Kalk, hayatı güzel yaşamanın bir yolunu bul. Dikensiz bir dünya bulmak mümkün değil amma Rabb’imizin rızasına ermek mümkün. Etrafımıza güven duygusu, iyilik hissi yaymamız mümkün. Karınca kararınca hayatı güzelleştirmek mümkün.

Bir şekilde hayata bağlan, bu bağlılığı tutkuya dönüştürme.

Şartlar ne olursa olsun, biz suallere doğru cevaplar vermek zorundayız. İmtihan zaman ve mekanını biz belirlemedik. "Hangi şartlarda imtihan olmak istersiniz?" diye bize soran da olmadı. Şikayet ve sızlanma makamında değiliz. Rolümüzü doğru anlamak ve güzel oynamak zorundayız. Ömür bir kere yaşanan tecrübe ve dönüşü olmayan bir yolculuktur. Kafa karışıklığına zaman da yoktur, lüzum da. Kameralar kurulmuş, zabıt katipleri hazırlanmıştır.

Kalk ve rolünü başarılı bir şekilde oyna. Şartlar şuymuş, buymuş... O seni ilgilendirmiyor. Bu şartlarda başarılı olmak zorundasın.

İşte, hepsi bu kadar dostum.