ETKİLİ İLETİŞİM
Toplumsal barış ve huzurun
sağlanmasında kişiler arası iletişim çok önemli bir yer
tutmaktadır.
İletişim, kişiler arasında
yer alan düşünce ve uygun alışverişi dile getiren bir
etkinliktir.
Uygun iletişim yöntemini
benimseme ve bunu doğru olarak kullanma hem kişisel ilişkilerde,
hem toplumsal yaşamda çok önemlidir.
Etkili iletişim yöntemini
benimsemek ve bunu ilişkilerimizde doğru olarak kullanabilmek için
iletişim engellerini bilmekte yarar vardır. İnsanlar arası
etkileşim ve olumlu iletişimi engelleyen etmenleri şöyle sıralayabiliriz:
Kendi düşünce ve
fikirlerimizi tek doğru olarak benimsemek, başkalarının fikir,
düşünce ve duygularını önemsememek ve saygı göstermemek.
İnsanların birbirleriyle yaptıkları iletişimde,
televizyondaki tartışma programlarında bunu görmek mümkündür.
Bir çok insanın kendi fikirlerini tek doğru olarak anlattığını,
karşısındaki insanın fikir ve düşüncelerine değer vermediğini
saygı göstermediğini görmekteyiz. Böyle bir durumda ise kişiler
arasında olumlu ve etkili iletişimden söz edilemez.
Karşımızdaki kişi ya da
kişileri sürekli yargılamak, eleştirmek ve suçlamak da iletişimimizi
engeller. Bu tür iletiler sonunda kişilerin kendilerini anlaşılmamış,
itilmiş, haksızlığa uğramış, daha çaresiz hissederler, karşılığında
ise iletişimi keserler.
İfadelerimizde emir verme, yönlendirme
eğiliminde olmak, insan davranışlarının kabul edilmez olduğu
tutum ve davranışları benimsemek de iletişimin kesilmesine
neden olabilir.
Karşımızdaki insanın
iletişim tarzını bilmemek, sürekli konuşmalarımızda ahlak
dersi veren, nasihat eden ifadeler kullanmak. Sözünden dönmek,
oyalamak, alay etmek, konuyu saptırmak da olumlu iletişim sürdürmemizi
engeller. Böyle iletiler yüzünden insan onunla ilgilenilmediğine,
duygularına saygı gösterilmediğine belki de dışlanıldığı
düşüncesine kapılır.
Uygun iletişim yöntemini
benimsemek, bunu doğru olarak kullanabilmek için de etkili iletişim
yolları şunlardır:
Karşı tarafın anlaması
istenilen konu hakkında çok açık fikir sahibi olmak,
kendimizin ve karşımızdaki kişinin iletişim tarzını bilmek
gerekir. Verilecek mesajın dinleyene anlamlı olması için
dinleyen tarafın lisan ve terimleri kullanılmalıdır. Eğer
mesaj, dinleyen tarafından alınmaz ve anlamlı olmazsa iletişimden
söz edilemez.
Kendimizi dinleyen tarafın
yerine koyup, söyleyeceklerimizi o kişiye göre ayarlamalıyız.
Karşımızdaki insana değer vermeliyiz. O zaman mesajlarımızı
daha rahat iletebiliriz, dinleyen de mesajı alma gayreti gösterir.
Fikirlerimizi mümkün olan
en basit terimlerle ifade etmeliyiz. Gerekli yerlerde tekrarlar
kullanmalıyız.
Rahatsız edici gürültüleri
ortadan kaldırmalı veya azaltmalıyız. Gürültülü bir
ortamda sağlıklı bir iletişim kurmak mümkün değildir.
Açık ve anlamlı olabilmek
için her türlü iletişim imkanını kullanmak gerekir. (Beden
duruşu, yüz ifadesi, göz bakışı, el ve beden hareketleri,
ses tonları.) Düzeltici geri iletimlerde açık ve duyarlı
olmalıyız.
En önemlisi insanlar arası
olumlu iletişimin sağlanabilmesi için; karşılıklı saygı ve
hoşgörü, fikirlere tek yönlü değil, çok yönlü bakabilmek
ve karşımızdaki insana değer vermek gereklidir. Yunus
Emre’nin "Yaradılanı severim yaratandan ötürü" sözünü
yaşantımızda davranışlarımıza yansıtmalıyız.
Ayrıca iletişimde sakin
olmak, duygularımıza kapılmamak ve aceleci davranmamak çok önemlidir.
Böyle davranmazsak etkili iletişim olmaz. Bu konuda nasıl
davranılması gerektiğini Peygamber Efendimiz şu hadis-i şerifi
ile belirtmiştir: "Öğretiniz, kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız,
içinizden biri öfkelendiği zaman sussun."
Her insan kendi sorumluluğunun
bilincinde, duygu ve düşüncelerinde samimi olur, başkalarına
karşı da saygılı olursa, insanlar arası iletişim daha sağlıklı
bir şekilde sürdürülebilir. Ancak insan bencil, erdemli davranışlardan
uzak, sadece kendini düşünen, başkalarına saygısız ve
değer vermeyen tutum ve davranışlar içinde
olursa, iletişimden söz etmek mümkün değildir.
