YOLLAR
SONSUZA GİDER
Yolculuğumuz,
“kâlu-belâ”dan mı, daha ötesinden mi başlıyor, pek net
bilgimiz yok. Fakat uzun yolların yolcusu olduğumuz, dünyada
bir misafir olarak bulunduğumuz açık.
Misafir
olduğumuzu kabullenince, pek çok netice kendiliğinden doğuyor:
Bu
yolculuğa kendi irademizle çıkmış değiliz. Yaratıcı Yüce
Kudret bizi bu yollara sürdü. Bu yolculuğumuzdan kazancı
neydi? Ne maksatla bizi yokluktan varlığa getirdi ve yolculuğumuzu
başlattı. Biz yoklukta kalsaydık fânî dünyada ne eksik kalırdı?
Yüce kudret, ne düşündü de varlığımızı yokluğumuza
tercih etti. İnsan olarak varoluş maksadımızı tespitte ne açıklamalara
ulaşamıyoruz, aczimizi hissediyoruz.
Şu
açıklama yaratanımız tarafından yapılmış:
“Ben
cinleri de insanları da ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.”
(51/Zariyat, a. 56) Yani, Yüce Kudret, büyük ve küçük
alemlere, bu arada insana hakim. Mülkünde onun hükmü geçerli.
Önce onu tanımak, sonra emrine girip teslim olmak... Vazifemiz
bu.
Peki,
bizde O’nu tanıma kabiliyeti var mı? Beden ne, ruh ne? Gönül
ve akıl ne? O’nu tanırsak fıtratımızda neler olup-bitiyor,
tanımazsak neler olup-bitiyor. Doğrusu, bunlara doyurucu
cevaplar verebilmek kolay değil. Lâkin tecrübelerimiz bize,
Yaratan’a dönük bir hayatın, pek yüksek manevi hazlara açık
olduğunu gösteriyor. O’nun eserleri, sırlar ve mükemmellikler
yumağı. Çözüldükçe insanı hayretten hayranlığa, hayranlıktan
sevgi ve hürmet yüklü secdelere götürüyor. Secde bir yönüyle
teslimiyet, bir yönüyle hürmet ifade ediyor olmalı.
Peki
bizim hayretimiz, hayranlığımız, secdemiz niçin Yaratan’ın
hoşuna gidiyor? O, kendi izzet ve azametiyle yetinmiyordu. İnsana
izafe edilen artı değer nedir? İnsanın hangi yönü şu
azametli alemlere ilave olarak, belki de bir netice olarak insanın
yaratılmasına lüzum hasıl etti?
İşte
sorular yine başkaldırıyor. Net cevaplar verebilenlere aşkolsun.
Neticede karar verildi ve düştük yollara. Maddemiz ayrı bir
yerden, ruhumuz, canımız ayrı bir yerden geldi. Ruh bedene
girdi kalp atmaya başladı. İnsan varlık dünyasına geldi. Ne
muazzam bir sanatla karşı karşıyayız. Sübhanallah, elhamdülillah.
Yolun
başlangıcına yakın bir “kâlû-belâ” meclisi, o mecliste
akdedilmiş bir mukavele (sözleşme) var ki, son derece mühim ve
izahı zor. Zaten düşünce derinlere indikçe bilinmezler çoğalıyor.
Bir de, dünya merhalesine yakın bir mekânda ömrümüzün, rızkımızın,
hayırlı mı, hayırsız mı olacağımızın belirlendiği bir
an var. Net izahlar o noktada da zor. Doğduk İslâm fıtratı üzere.
İslâmı yaşamaya hazır bir yaratılış yani. İnce ayar bir fıtratla,
ince ayar bir dünya merhalesindeyiz. Bu fıtrat bu dünyayı
sulhla, sükûnla, hayırla, bereketle doldurmalıydı. Ne gezer.
Kanlı, kinli bir dünya, Habil’le Kabil’den beri. İslâmî fıtrat,
İslâmî bir atmosferi pek az bir zamanda, pek dar mekanlarda oluşturabildi.
Denge hep hayırlıların aleyhine bozuldu. Bir gariplik var bu işte.
Ana
rahminde de, ruhlar dünyasında da misafirdik. Doğduk, şimdi dünya
misafirhanesindeyiz. Bir yaştan sonra sorumluluğumuz başlayacak.
Misafir geçmişi de unutamaz, geleceği de. Geçmişin acı tatlı
günleri olmuştur, geleceğin de olabilir. Daha öncelerde de başarılar
ve başarısızlıklar hep bizi bekliyor. Geçmişin acıları,
geleceğin endişeleri, başarı ve başarısızlık
ihtimalleri.... Hangi yollara gitmeli? Bir Ebu Bekir olmak da, bir
Ebu Cehil olmak da mümkün. Bir iyilik meleği de, kanlı bir
katil de olabiliriz. Sonsuz nimetlere gark olup, saadetle dünyasında
sonsuzlaşmak da mümkün, can yangınlarında, anamızdan doğduğumuza
pişman olmak da.
Muhtacız
muhtaç. Bir talimata, bir rehbere muhtacız. Kibr-u azamet bize göre
değil. Bir acı hatırayı unutamıyor, bir küçük mikropla başedemiyoruz.
Burnumuzdan ötesini göremiyoruz. Ruhumuzun feryatlarını
dindiremiyoruz. Duaya muhtacız, sığınağa muhtacız.
Bilinmezden
geldik, bilinmeze gidiyoruz. Bu, bizim meselemiz. Başımızı
kuma sokup görmezlikten, bilmezlikten gelemeyiz. Ölüm ne, ötesi
ne? İnsan, Yaratan’dan bağımsız yaşayabilir mi? Yaşarsa ne
olur?
Misafir,
bu evin kendi evi olmadığını bilir. Bu bilgiden, “Benim evim
neresi, benim evim yok mu?”
sualleri doğar. “Bu ev benim olmadığına göre, barınma
karşılığı benden ne istiyorlar?” suali doğar. Sualler pek
çok. “Soru sorana gelince, sakın onu azarlama.” (93/Duha, a.
10)
Misafir
oluşumuz, bir dereceye kadar tedirginliği de beraberinde
getirir. Dünyada çalıkuşu gibi, bir o tarafa bir bu tarafa dönüp
durmuyor muyuz? Her şey Yaratıcı Yüce Kudret’in olduğuna göre,
insanın kendi evi hiçbir zaman olmayacaktır. “Bizim”,
dediklerimiz hep izâfî. Demek ki dünyada bir emanetçiyiz.
Emanete ihanet olmamalı. Başkasının malına, hele hele
istifademize sunulan emanet mala zarar vermek, aklı başında bir
insanın yapacağı bir şey değildir. Gün gelecek bu mekanda başkaları
barınacak, onların da hukuku söz konusu.
Hane
sahibi, olup bitenden haberdar. Görüyor ve biliyor. Zabıt
katipleri ve kameramanlar görevlendirmiş, her şeyi tespit
ediyor ve kayda geçiriyorlar.
Gelenin
bir geliş maksadı olmalı. Yaratılmıştaki ihtişamı,
Yaratan’daki kudret ve kemâli görüp idrak midir bu
misafirhaneye getirilmekten gâye? Görmeli ve idrak etmeye çalışmalıyız.
Gelişmemiz de, kazancımız da buna bağlı. Hem kudret ve kemâli
görmeli, hem de hürmette kusur etmemeli.
Son
derece güzel ve cömertçe ağırlandığımıza göre, hane
sahibi çok zengin, çok anlayışlı ve keremli olmalı. Bu kadar
varlığa ulaşabilmesi için de ilim ve kudretine nihayet olmamalı.
Sahi,
bu misafirlerin önemi, değeri nedir ki, bu kadar ihtişamlı bir
makamda, bu kadar bol ikram sunuluyor? Mesela hayat dolu bir
kuzuyu, misafir kesip yiyebiliyor da, ev sahibi “Ne hakla can
yakıyorsun?” demiyor.
Misafirhanede
bizden başkaları da barınıyor. Onlarla da iyi geçinmek
durumundayız. Karşılıklı hak ve hukukumuz var. Bir hukuk
kitabına muhtacız. Bu kitabı hane sahibi değil de hariçten
gazel okuyanlar mı yazsın? Bunun mantığı var mı? Mekanı da,
misafiri de var eden hane sahibi değil mi? Kimi, neden mahrum
ediyoruz?
Günün
birinde terk edip gitmek zorunda bulunduğumuz bu misafirhaneye gönül
vermeye değer mi? Gönlümüzü verirsek sonra nasıl alalım.
Gelip, ev sahibi gibi değil de kiracı gibi yerleşelim bu dünyaya
ki, gitmek kolay olsun.
İnsanlar
bir önceki mekanda bir sonrakine hazırlanırlar. Öyleyse dünya,
ahiretin bir hazırlık yeri olacaktır. “Dünya bana yeter, ötesini
sonra düşünürüz.” mantığı, bir avuç arpayla yetinip
koskoca bir hazineyi gözden çıkarmak gibidir.
Yol
yorgunluktan, yolcu endişeden uzak olamayacağına göre, dünya
günleri de yorgunluk ve endişeden hâlî (boş) olmayacaktır.
Ötelerde
ebedî bir ikametgâh olmasaydı, dünyada bir trajediyi yaşıyor
olacaktık. Ne kadar güzel ağırlanırsak ağırlanalım, işin
sonundaki yokluk, bizi kurbanlık kuzulara döndürecek, ağız
tadını bozacak, sofralarda elimiz kolumuz çözülecekti. Şu
halde Allah (c.c.) mü’min kullarına acısın, münkir kullarına
daha çok acısın. Onların işi daha zor.
Gittiğimiz
yer daha ihtişamlı olduğuna göre, oradaki idrak kabiliyetimiz
daha fazla olmalı. O sınırsız Kudret, sınırsız nimetler ve
sınırsız güzellikler arz edecektir. Dünya nimetleri ve güzellikleri
ancak vitrindeki eşya nispetinde kalacaktır. İnsan da bu nimet
ve güzelliklere muhatap olabilecek bir potansiyele ulaşacaktır.
Ahiret olmasaydı, Yüce Allah, sınırsız kudretini kullanmamış
olacaktı. Sonsuz kudret sonsuz güzellikte, sonsuz bir hayat bahşedecektir.
Bu bir lutf-u keremdir.
Dünyada
yolculuklarımız sürüp gidiyor. Lâkin dünyadan öteye yolculuğumuz
bir sır, bir muamma.
Dünya
günlerinin son ucunda, görünür alemde, sararmış bir güneş
gibi batıp gidişimiz ve mahşer sabahında yeniden doğuşumuz
çok heyecanlı olmalı diye düşünüyorum.
Ufuklardan
öte bir ufuk, dünyalardan öte bir dünya, hayattan öte bir
hayat... Daha gelişmiş, daha sevimli, daha devamlı.
Ölümü
öldüren Yüce Kudret’e hamd-ü senalar olsun.
